GMO ในอาหารคืออะไร? รู้จักเทคโนโลยีตรวจสอบที่ช่วยสร้างความมั่นใจให้ผู้บริโภค

เมื่อพูดถึงอาหารดัดแปลงพันธุกรรมหรือ GMO หลายคนอาจสงสัยว่าอาหารที่รับประทานอยู่มีส่วนประกอบของ GMO หรือไม่ และผู้ผลิตสามารถตรวจสอบข้อมูลบนฉลากได้อย่างไร ปัจจุบันเทคโนโลยีตรวจวิเคราะห์ทางพันธุกรรมมีบทบาทสำคัญในการช่วยระบุส่วนประกอบของวัตถุดิบและผลิตภัณฑ์อาหาร โดยการใช้ชุดตรวจ GMO ในอาหาร เป็นหนึ่งในเครื่องมือที่ช่วยให้ผู้ผลิตและห้องปฏิบัติการตรวจสอบสารพันธุกรรมที่เกี่ยวข้องกับ GMO เพื่อสนับสนุนการควบคุมคุณภาพและความถูกต้องของข้อมูลผลิตภัณฑ์

GMO คืออะไร ทำไมจึงเป็นประเด็นที่ผู้บริโภคให้ความสนใจ

GMO ย่อมาจาก Genetically Modified Organism หมายถึงสิ่งมีชีวิตที่มีการเปลี่ยนแปลงสารพันธุกรรมด้วยเทคโนโลยีพันธุวิศวกรรม โดยอาจมีวัตถุประสงค์เพื่อให้พืชมีคุณสมบัติบางอย่าง เช่น ทนต่อแมลง โรคพืช หรือสารกำจัดวัชพืช

พืชที่มีการพัฒนาโดยใช้เทคโนโลยีดังกล่าวในหลายประเทศ ได้แก่ ข้าวโพด ถั่วเหลือง และพืชเศรษฐกิจบางชนิด ซึ่งสามารถนำไปเป็นวัตถุดิบในอุตสาหกรรมอาหารและอาหารสัตว์
อย่างไรก็ตาม ไม่ใช่พืชทุกชนิดที่มีลักษณะแตกต่างจากพันธุ์ทั่วไปจะเป็น GMO เสมอไป เพราะการปรับปรุงพันธุ์พืชสามารถทำได้หลายวิธี เช่น แตงโมไร้เมล็ดที่เกิดจากการปรับจำนวนชุดโครโมโซม ซึ่งไม่ได้ใช้เทคโนโลยีพันธุวิศวกรรมแบบเดียวกับการผลิต GMO
การเข้าใจความแตกต่างระหว่างการปรับปรุงพันธุ์พืชและการดัดแปลงพันธุกรรมจึงเป็นสิ่งสำคัญ เพื่อให้ผู้บริโภคสามารถพิจารณาข้อมูลเกี่ยวกับอาหารได้อย่างถูกต้อง

อาหาร GMO ปลอดภัยหรือไม่

หนึ่งในคำถามที่พบบ่อยคือการบริโภคอาหาร GMO จะส่งผลต่อสุขภาพหรือไม่
องค์การอนามัยโลก (WHO) อธิบายว่าอาหาร GMO แต่ละชนิดมีคุณสมบัติและการเปลี่ยนแปลงทางพันธุกรรมแตกต่างกัน จึงจำเป็นต้องประเมินความปลอดภัยเป็นรายกรณี
สำหรับอาหาร GMO ที่ผ่านการประเมินความปลอดภัยและได้รับอนุญาตให้จำหน่ายในตลาดระหว่างประเทศ WHO ระบุว่ายังไม่พบหลักฐานยืนยันผลกระทบต่อสุขภาพจากการบริโภคในประชากรทั่วไปของประเทศที่อนุญาตให้จำหน่าย

อย่างไรก็ตาม ความปลอดภัยของอาหารและความถูกต้องของข้อมูลส่วนประกอบเป็นคนละประเด็นกัน แม้ผลิตภัณฑ์จะผ่านการประเมินความปลอดภัยแล้ว ผู้ผลิตยังอาจต้องตรวจสอบ GMO เพื่อให้เป็นไปตามข้อกำหนดด้านฉลากและการค้าระหว่างประเทศ
เทคโนโลยีตรวจ GMO ในอาหารทำงานอย่างไร

การตรวจ GMO ในอาหารมักอาศัยเทคนิคทางชีวโมเลกุล เช่น Real-time PCR ซึ่งใช้ตรวจหาลำดับสารพันธุกรรมที่เกี่ยวข้องกับการดัดแปลงพันธุกรรมในตัวอย่างอาหาร

กระบวนการตรวจสามารถแบ่งออกเป็น 3 รูปแบบหลัก ได้แก่

1. การตรวจคัดกรอง GMO
เป็นการตรวจหาลำดับ DNA ที่พบในสิ่งมีชีวิตดัดแปลงพันธุกรรมบางประเภท เพื่อประเมินเบื้องต้นว่าตัวอย่างมีสารพันธุกรรมเป้าหมายหรือไม่
2. การตรวจระบุ GMO
หากผลคัดกรองบ่งชี้ว่ามีลำดับพันธุกรรมที่เกี่ยวข้อง อาจมีการตรวจเพิ่มเติมเพื่อระบุชนิดหรือเหตุการณ์ดัดแปลงพันธุกรรมที่พบในตัวอย่าง
3. การตรวจวัดปริมาณ GMO
ในกรณีที่ต้องตรวจสอบสัดส่วนของ GMO ตามข้อกำหนดของตลาดปลายทาง ห้องปฏิบัติการสามารถใช้วิธีตรวจวิเคราะห์เชิงปริมาณ เพื่อประกอบการตัดสินใจด้านการติดฉลากและการควบคุมคุณภาพ

ทั้งนี้ การเลือกวิธีตรวจขึ้นอยู่กับชนิดของตัวอย่าง กระบวนการแปรรูป และข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง เนื่องจากวิธีทดสอบแต่ละประเภทมีขอบเขตและความสามารถในการตรวจแตกต่างกัน

Hygiena กับโซลูชันตรวจ GMO สำหรับอุตสาหกรรมอาหาร

Hygiena ผู้พัฒนาเทคโนโลยีด้านการตรวจสอบความปลอดภัยอาหาร นำเสนอผลิตภัณฑ์สำหรับตรวจวิเคราะห์ GMO ในอาหาร อาหารสัตว์ และวัตถุดิบ โดยครอบคลุมการตรวจคัดกรอง การตรวจระบุ และการวัดปริมาณ

หนึ่งในกลุ่มผลิตภัณฑ์คือ foodproof ซึ่งมีชุดทดสอบที่ใช้เทคโนโลยี Real-time PCR สำหรับตรวจหาลำดับสารพันธุกรรมเป้าหมาย รวมถึงชุดตรวจในรูปแบบ LyoKit ที่ออกแบบมาสำหรับการใช้งานในห้องปฏิบัติการ

ตัวอย่างเช่น GMO Screening 1 LyoKit ซึ่งพัฒนาสำหรับตรวจคัดกรองลำดับพันธุกรรม P-35S, T-NOS และ P-FMV ที่เกี่ยวข้องกับ GMO บางประเภทในตัวอย่างอาหารและวัตถุดิบ
การใช้เทคโนโลยีดังกล่าวช่วยให้ผู้ประกอบการมีข้อมูลทางห้องปฏิบัติการสำหรับประเมินวัตถุดิบ ตรวจสอบผลิตภัณฑ์ และสนับสนุนการดำเนินงานตามมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง
อย่างไรก็ตาม ผลตรวจที่ไม่พบลำดับพันธุกรรมเป้าหมายไม่ได้หมายความว่าสามารถยืนยันได้ว่าไม่มี GMO ทุกประเภท เนื่องจากความสามารถในการตรวจขึ้นอยู่กับชุดทดสอบและขอบเขตของสารพันธุกรรมที่ออกแบบให้ตรวจหา

ผู้บริโภคควรเข้าใจอะไรเกี่ยวกับฉลาก GMO
การแสดงข้อมูล GMO บนฉลากขึ้นอยู่กับกฎหมายและหลักเกณฑ์ของแต่ละประเทศ ผู้ผลิตจึงต้องตรวจสอบทั้งประเภทผลิตภัณฑ์ เกณฑ์ที่กำหนด และวิธีการตรวจวิเคราะห์ที่สามารถใช้สนับสนุนข้อมูลได้

สำหรับผู้บริโภค สิ่งสำคัญคือการอ่านฉลากจากแหล่งที่เชื่อถือได้ และไม่สรุปว่าอาหารทุกชนิดที่มี GMO เป็นอาหารอันตรายโดยอัตโนมัติ

ส่วนผู้ผลิตและผู้จัดจำหน่าย การตรวจวิเคราะห์ GMO เป็นเครื่องมือหนึ่งในการบริหารจัดการห่วงโซ่อุปทาน การตรวจสอบส่วนประกอบ และการสร้างความโปร่งใสด้านข้อมูลผลิตภัณฑ์
เมื่อเทคโนโลยีการผลิตอาหารมีความหลากหลายมากขึ้น การทำความเข้าใจ GMO อย่างถูกต้องควบคู่กับการใช้วิธีตรวจวิเคราะห์ที่เหมาะสม จึงเป็นส่วนสำคัญในการสร้างความเชื่อมั่นระหว่างผู้ผลิต หน่วยงานกำกับดูแล และผู้บริโภค