ครม.เห็นชอบร่าง พ.ร.บ.ประกันสังคมฉบับใหม่ เปิดทางเลือกเงินชราภาพ

เมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายน 2569 นายจุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน เปิดเผยว่า ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) มีมติเห็นชอบร่างพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... เพื่อปรับปรุงกฎหมายประกันสังคม พ.ศ. 2533 ให้สอดรับกับสภาพเศรษฐกิจและสังคมที่เปลี่ยนแปลงไป พร้อมยกระดับหลักประกันทางสังคมให้แก่ผู้ประกันตนอย่างครอบคลุมและทั่วถึงยิ่งขึ้น

นายจุลพันธ์ กล่าวว่า การแก้ไขกฎหมายครั้งนี้มีเป้าหมายสำคัญเพื่อรองรับสังคมผู้สูงอายุ โดยขยายอายุผู้ประกันตนตามมาตรา 33 จากเดิมไม่เกิน 60 ปีบริบูรณ์ เป็นไม่เกิน 65 ปีบริบูรณ์ พร้อมเปิดโอกาสให้ผู้รับเงินบำนาญชราภาพสามารถสมัครเป็นผู้ประกันตนตามมาตรา 39/1 เพื่อรับความคุ้มครองและสิทธิประโยชน์กรณีประสบอันตรายหรือเจ็บป่วย ทุพพลภาพ และเสียชีวิต รวมถึงสามารถขอรับเงินบำนาญชราภาพล่วงหน้าได้ไม่เกิน 60 เดือน

นอกจากนี้ ยังมีการปรับเพิ่มสิทธิประโยชน์ด้านต่าง ๆ เพื่อช่วยเหลือผู้ประกันตนให้มีหลักประกันที่มั่นคงมากขึ้น ได้แก่

• เพิ่มเงินสงเคราะห์การหยุดงานเพื่อการคลอดบุตร
• เพิ่มเงินทดแทนการขาดรายได้กรณีทุพพลภาพ จาก 50% เป็น 70% ของเพดานค่าจ้าง
• ขยายความคุ้มครองกรณีสงเคราะห์บุตร ต่ออีก 6 เดือน หลังสิ้นสภาพการเป็นผู้ประกันตน
• เพิ่มสิทธิประโยชน์กรณีว่างงาน โดยกำหนดให้ผู้ประกันตนที่อายุไม่เกิน 60 ปี มีสิทธิได้รับประโยชน์ทดแทนกรณีว่างงานก่อนรับสิทธิกรณีชราภาพ

นายจุลพันธ์ กล่าวต่อว่า อีกหนึ่งประเด็นสำคัญของการแก้ไขกฎหมายครั้งนี้ คือการเพิ่มมาตรการ “3 ขอ” ตามข้อเรียกร้องของผู้ประกันตน เพื่อเปิดทางให้สามารถบริหารจัดการเงินชราภาพได้ยืดหยุ่นมากขึ้น ประกอบด้วย

1. “ขอเลือก” เปิดโอกาสให้ผู้ประกันตนที่จ่ายเงินสมทบไม่น้อยกว่า 180 เดือน และมีอายุครบ 55 ปีบริบูรณ์ สามารถเลือกรับเงินชราภาพได้ทั้งรูปแบบเงินบำนาญรายเดือน หรือเงินบำเหน็จเป็นก้อนเดียว

2. “ขอคืน” ให้ผู้ประกันตนที่จ่ายเงินสมทบไม่น้อยกว่า 60 เดือน และอยู่ในพื้นที่ประสบภัยพิบัติร้ายแรง สามารถขอรับเงินชราภาพบางส่วนมาใช้จ่ายได้ก่อนอายุครบ 55 ปีบริบูรณ์

3. “ขอกู้” เปิดทางให้นำเงินชราภาพบางส่วนไปใช้เป็นหลักประกันในการขอสินเชื่อกับสถาบันการเงินที่ทำความตกลงกับสำนักงานประกันสังคมได้ โดยวงเงินขอคืนและขอกู้รวมกันต้องไม่เกิน 30% ของเงินสมทบชราภาพ และไม่เกิน 2 เท่าของฐานค่าจ้างขั้นสูง

ขณะเดียวกัน สำนักงานประกันสังคมยังได้ปรับปรุงเงื่อนไขการสมัครเป็นผู้ประกันตนตามมาตรา 39 โดยกำหนดให้ผู้สมัครต้องเคยจ่ายเงินสมทบมาแล้วไม่น้อยกว่า 24 เดือน

พร้อมกันนี้ ยังมีการยกระดับการบริหารจัดการกองทุนประกันสังคม ทั้งระบบบัญชี คณะกรรมการตรวจสอบกองทุน และปรับปรุงวาระการดำรงตำแหน่งของคณะกรรมการประกันสังคมให้มีวาระคราวละ 3 ปี โดยไม่สามารถดำรงตำแหน่งติดต่อกันเกินหนึ่งวาระได้

นอกจากนี้ ยังปรับปรุงมาตรการทางอาญา โดยเปลี่ยนโทษปรับอย่างเดียวเป็นมาตรการปรับเป็นพินัย เพื่อให้การบังคับใช้กฎหมายมีความเหมาะสม เป็นธรรม และสอดคล้องกับสถานการณ์ในปัจจุบันมากยิ่งขึ้น