เจาะลึกวงแหวนแห่งไฟ แนวเกือกม้ามฤตยู เขย่าแผ่นดิน 90% ของโลก

วงแหวนแห่งไฟ (Ring of Fire) หรือที่มีชื่อเรียกทางภูมิศาสตร์ว่า Circum-Pacific Belt คือแนวพื้นที่รูปเกือกม้าบริเวณขอบมหาสมุทรแปซิฟิก ซึ่งเป็นพิกัดอันตรายที่ขึ้นชื่อเรื่องการเกิดแผ่นดินไหวและภูเขาไฟระเบิดบ่อยครั้งที่สุดในโลก โดยมีข้อมูลสำคัญที่มนุษยชาติต้องรู้ดังนี้

 

เปิดสถิติสุดทรงพลังของแนวเกือกม้า

พื้นที่นี้ทอดตัวยาวประมาณ 40,000 กิโลเมตร และเป็นศูนย์รวมของความรุนแรงระดับโลก:

- เป็นที่ตั้งของภูเขาไฟที่ยังคุกรุ่นและดับไปแล้วมากกว่า 450 ลูก หรือคิดเป็น 75% ของภูเขาไฟทั้งหมดบนโลก

 

- เป็นจุดเกิดแผ่นดินไหวประมาณ 90% ของโลก และเป็นแหล่งกำเนิดแผ่นดินไหวรุนแรงที่สุดถึง 81%

เจาะลึกกลไกธรรมชาติ เกิดขึ้นได้อย่างไร?

ปรากฏการณ์นี้ไม่ได้เกิดจากไฟจริง ๆ แต่เป็นผลมาจากการเคลื่อนที่ของแผ่นเปลือกโลก (Plate Tectonics) โดยบริเวณนี้เป็นจุดรอยต่อที่แผ่นเปลือกโลกแปซิฟิก (Pacific Plate) และแผ่นเปลือกโลกขนาดเล็กอื่น ๆ กำลังเคลื่อนที่ชนและมุดตัวลงใต้แผ่นเปลือกโลกทวีปที่อยู่โดยรอบ เรียกว่า เขตมุดตัว (Subduction Zone)

เมื่อแผ่นเปลือกโลกมุดลงไปในเนื้อโลกที่ร้อนระอุ จะหลอมละลายกลายเป็นหินหนืด (Magma) สะสมแรงดันแล้วปะทุออกมาเป็นภูเขาไฟ ส่วนการเสียดสีและชนกันของแผ่นเปลือกโลกก็ทำให้เกิดภัยพิบัติแผ่นดินไหวอย่างต่อเนื่อง

 

พิกัดพื้นที่ลากผ่าน และสถานการณ์ของประเทศไทย

แนวอันตรายนี้ลากผ่านหลายทวีปและหลายประเทศทั่วโลก:

- ทวีปอเมริกาใต้: ชิลี, เปรู, เอกวาดอร์, โคลอมเบีย

- ทวีปอเมริกาเหนือ: เม็กซิโก, สหรัฐอเมริกา (รัฐแคลิฟอร์เนียและอะแลสกา), แคนาดา

- ฝั่งเอเชียและแปซิฟิก: รัสเซีย (คาบสมุทรคัมชัตคา), ญี่ปุ่น, ไต้หวัน, ฟิลิปปินส์, อินโดนีเซีย, ปาปัวนิวกินี

- โอเชียเนีย: นิวซีแลนด์

 

สำหรับประเทศไทยนั้น ไม่ได้ ตั้งอยู่บนแนววงแหวนแห่งไฟโดยตรง ทำให้รอดพ้นจากภัยภูเขาไฟปะทุและแผ่นดินไหวรุนแรงในระดับที่ประเทศญี่ปุ่นหรืออินโดนีเซียต้องเผชิญ แต่ประเทศไทยยังคงได้รับผลกระทบทางอ้อมได้ เช่น คลื่นสึนามิที่เกิดจากแผ่นดินไหวใต้มหาสมุทรในแนวพื้นที่นี้ ดังเช่นเหตุการณ์สึนามิปี พ.ศ. 2547