10 ข้อควรรู้ เกี่ยวกับภัยเงียบคร่าชีวิต อาการหลับไม่ตื่น ที่ต้องระวัง

10 ข้อควรรู้ เกี่ยวกับภัยเงียบคร่าชีวิต อาการหลับไม่ตื่น ที่ต้องระวัง โรคใหลตาย หรือ Brugada Syndrome (บรู-กาดา) เป็นภัยเงียบทางพันธุกรรมที่คร่าชีวิตคนหนุ่มสาววัยทำงาน โดยเฉพาะ เพศชายอายุ 30-50 ปี โดยไม่มีสัญญาณเตือนล่วงหน้า ความน่ากลัวของโรคนี้คือการเป็นเหมือน "สวิตช์ไฟ" ที่ถูกสับลงขณะหลับ ทำให้หัวใจเต้นพลิ้วและหยุดสูบฉีดเลือดอย่างฉับพลัน โรคนี้ไม่ใช่แค่ตำนาน "ผีแม่ม่าย" ในอดีต แต่เป็นภาวะทางการแพทย์ที่ต้องได้รับการวินิจฉัยและป้องกันอย่างจริงจัง

10 ข้อต้องรู้ เกี่ยวกับโรคใหลตาย (Brugada Syndrome)

 

1. โรคใหลตายคืออะไร?

โรคใหลตายคือ ความผิดปกติทางพันธุกรรมของการนำกระแสไฟฟ้าในหัวใจ โดยเฉพาะที่ช่องทางควบคุมโซเดียม (โซเดียมแชนแนล) ทำให้การเต้นของหัวใจห้องล่างเกิดการลัดวงจรและเต้นพลิ้วระรัว (Ventricular Fibrillation) ผู้ป่วยจะหมดสติและเสียชีวิตขณะนอนหลับทันที เปรียบเสมือนสวิตช์ไฟที่ถูกสับลงโดยไม่มีสัญญาณเตือน

 

2. อาการขณะเกิดเหตุเป็นอย่างไร?

ความน่ากลัวคือผู้ป่วยส่วนใหญ่มัก ไม่มีอาการนำ มาก่อน แต่ขณะเกิดเหตุช่วงกลางคืน อาจมีอาการ หายใจเฮือกเสียงดัง เกร็ง ชักกระตุก หรือส่งเสียงครางเหมือนละเมอ ซึ่งเป็นสัญญาณว่าสมองเริ่มขาดออกซิเจนอย่างรุนแรง หากไม่ได้รับการกู้ชีพ (CPR) ทันที ผู้ป่วยจะเสียชีวิตภายในไม่กี่นาที

 

3. ใครคือกลุ่มเสี่ยงสูงสุด?

เพศชาย วัยทำงานอายุ 30-50 ปี พบความเสี่ยงสูงกว่าผู้หญิงถึง 8-10 เท่า

พบมากในประชากรแถบ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยเฉพาะ คนไทยภาคอีสาน

ประวัติครอบครัว: หากมีประวัติคนในครอบครัวสายตรงเคย เสียชีวิตกะทันหันขณะหลับ หรือเคยเป็นลมหมดสติบ่อย ๆ ต้องรีบตรวจ

 

4. "ข้าวเหนียว" เกี่ยวข้องหรือไม่?

มีความเกี่ยวข้องกันในฐานะ "ปัจจัยกระตุ้น" เพราะข้าวเหนียวเป็นคาร์โบไฮเดรตที่ย่อยเร็วและให้พลังงานสูง การกินมื้อหนักก่อนนอนจะกระตุ้นให้ร่างกายหลั่งอินซูลินมากผิดปกติ ซึ่งส่งผลให้ โพแทสเซียมในเลือดลดต่ำลงชั่วคราว ภาวะนี้สามารถกระตุ้นให้หัวใจที่มีความผิดปกติทางไฟฟ้าอยู่แล้วเกิดการลัดวงจรได้ง่ายขึ้น

 

 

5. ปัจจัยกระตุ้นอื่น ๆ ที่ต้องระวัง

ภาวะไข้สูง: เป็นตัวกระตุ้นที่อันตรายมาก เพราะความร้อนส่งผลต่อการทำงานของโซเดียมแชนแนลโดยตรง

การดื่ม แอลกอฮอล์จัด

การ พักผ่อนน้อย และ ความเครียด

ยาบางชนิด เช่น ยาต้านซึมเศร้า หรือยาแก้แพ้บางตัว

คำแนะนำ: คนที่มีความเสี่ยง เมื่อเป็นไข้ต้องรีบกินยาลดไข้ทันที ห้ามปล่อยไข้สูง

 

6. ตำนาน "ผีแม่ม่าย" และประวัติศาสตร์ทางการแพทย์

ในช่วงปี พ.ศ. 2520-2530 เคยพบแรงงานไทย (โดยเฉพาะชาวอีสาน) เสียชีวิตกะทันหันขณะนอนหลับจำนวนมากในประเทศสิงคโปร์และซาอุดีอาระเบีย โดยไม่ทราบสาเหตุ ทำให้เกิดความเชื่อเรื่องไสยศาสตร์หรือ "ผีแม่ม่าย" จนกระทั่งวงการแพทย์ตั้งชื่ออาการนี้ว่า SUNDS (Sudden Unexpected Nocturnal Death Syndrome) และต่อมาจึงค้นพบว่าเป็น โรคพันธุกรรม Brugada Syndrome

 

7. ต้องไปตรวจอย่างไร?

วิธีคัดกรองเบื้องต้นที่ง่ายและราคาถูกที่สุดคือการทำ "คลื่นไฟฟ้าหัวใจ" (EKG 12-lead) เพื่อหากราฟลักษณะเฉพาะที่เรียกว่า Brugada Pattern (กราฟยกตัวแบบหลังเต่าหรืออานม้า) หากสงสัย อาจต้องตรวจเพิ่มเติมด้วย:

การ ฉีดยากระตุ้น (Drug Challenge Test)

การ ตรวจพันธุกรรม (Genetic Testing) เพื่อหายีนกลายพันธุ์ SCN5A

 

8. วิธีการรักษาและการป้องกันที่ดีที่สุด

ปัจจุบัน ยังไม่มียากิน ที่รักษาความผิดปกติของยีนให้หายขาดได้ การป้องกันการเสียชีวิตที่มีประสิทธิภาพที่สุด (Gold Standard) คือการ ฝัง "เครื่องกระตุกหัวใจอัตโนมัติ" (ICD) เข้าไปในหน้าอก เครื่องนี้จะเฝ้าระวังจังหวะหัวใจตลอด 24 ชั่วโมง และจะปล่อยไฟฟ้ามาช็อกกระตุกหัวใจให้กลับมาเต้นปกติทันทีที่พบจังหวะผิดปกติรุนแรง

 

9. การปฐมพยาบาลคนใหลตาย

หากพบคนนอนหลับแล้วมีอาการเกร็ง หายใจเฮือก หรือปลุกไม่ตื่น:

ห้ามรอดูอาการ: รีบตั้งสติและเริ่ม การกู้ชีพ (CPR) โดยการกดหน้าอกทันที

แจ้ง 1669: โทรแจ้งสายด่วนฉุกเฉิน

ใช้เครื่อง AED: หากมีเครื่องกระตุกหัวใจอัตโนมัติ (AED) ในบริเวณใกล้เคียง ให้รีบนำมาแปะเพื่อช็อกไฟฟ้า ซึ่งเป็นวิธีเดียวที่หยุดวงจรไฟฟ้าลัดวงจรได้

 

10. การใช้ชีวิตร่วมกับโรคนี้

ผู้ที่ตรวจพบว่าเป็น Brugada Syndrome สามารถใช้ชีวิตได้ตามปกติและมีอายุยืนยาวได้ หากปฏิบัติตัวดังนี้:

หลีกเลี่ยงปัจจัยกระตุ้น: งดแอลกอฮอล์, หลีกเลี่ยงอาหารมื้อหนักก่อนนอน

รีบลดไข้ เมื่อป่วย

แจ้งแพทย์ทุกครั้ง ก่อนรับยาว่ามีความเสี่ยงโรคหัวใจ

ที่สำคัญที่สุด: พาญาติสายตรงทุกคนไปตรวจคัดกรอง เพื่อป้องกันการเสียชีวิตก่อนวัยอันควร

ขอบคุณที่มาจาก : หมอเจด