กษัตริย์ฮารัลด์ที่ 5 แห่งนอร์เวย์ สวรรคตในพระชนมพรรษา 89 พรรษา

สำนักพระราชวังนอร์เวย์ประกาศว่า สมเด็จพระราชาธิบดีฮารัลด์ที่ 5 แห่งนอร์เวย์ พระมหากษัตริย์ที่มีพระชนมพรรษามากที่สุดในยุโรป เสด็จสวรรคตเมื่อช่วงเช้าวันศุกร์ที่ 28 สิงหาคม 2569 หลังทรงครองราชย์มานาน 35 ปี โดยเสด็จสวรรคตหลังเวลา 06:35 น. ขณะมีพระชนมพรรษา 89 พรรษา

 

หลังการสวรรคต เจ้าชายฮากอน มกุฎราชกุมารแห่งนอร์เวย์ พระราชโอรส ทรงขึ้นสืบราชบัลลังก์ต่อจากพระราชบิดา ขณะที่สมเด็จพระราชินีซอนยา พระมเหสีที่ทรงใช้ชีวิตคู่ร่วมกันมานาน 57 ปี รวมถึงพระราชโอรสและพระราชธิดา 2 พระองค์ และพระราชนัดดา 5 พระองค์ ทรงอยู่เบื้องหลัง

 

สำหรับพระราชนัดดาที่มีบทบาทสำคัญต่อการสืบราชบัลลังก์ คือ เจ้าหญิงอิงกริด อเล็กซานดรา พระราชธิดาในเจ้าชายฮากอน ซึ่งจะกลายเป็นผู้สืบราชบัลลังก์ลำดับต่อไปของนอร์เวย์

 

การสวรรคตของสมเด็จพระราชาธิบดีฮารัลด์ที่ 5 เกิดขึ้นในช่วงเวลาที่ราชวงศ์นอร์เวย์กำลังเผชิญกับความท้าทายหลายด้าน โดยเจ้าชายฮากอน ซึ่งขณะนี้ทรงขึ้นเป็นกษัตริย์ มีพระชายาคือ สมเด็จพระราชินีเมตเตอ-มาริต ซึ่งประสบปัญหาด้านสุขภาพในช่วงหลายปีที่ผ่านมา และยังถูกจับตามองจากทั่วโลกในปีนี้ หลังมีการเปิดเผยถึงความสัมพันธ์ในอดีตของพระองค์กับ เจฟฟรีย์ เอปสเตน ผู้กระทำความผิดทางเพศที่เสียชีวิตไปแล้ว ขณะเดียวกัน พระโอรสของพระราชินีเมตเตอ-มาริตจากความสัมพันธ์ครั้งก่อน ถูกตัดสินว่ามีความผิดในคดีข่มขืนและความรุนแรงในครอบครัว และได้รับโทษจำคุก 4 ปี

 

 

• จากเด็กน้อยที่ต้องลี้ภัย สู่กษัตริย์แห่งนอร์เวย์

สมเด็จพระราชาธิบดีฮารัลด์ที่ 5 ประสูติเมื่อวันที่ 21 กุมภาพันธ์ 1937 ทรงเป็นพระโอรสองค์เดียวจากพระราชโอรสและพระราชธิดา 3 พระองค์ของพระราชบิดาและพระราชมารดา ในเวลานั้นรัฐธรรมนูญนอร์เวย์กำหนดให้เฉพาะพระโอรสเท่านั้นที่สามารถสืบทอดราชบัลลังก์ได้

 

เมื่อพระชนมพรรษาเพียง 3 พรรษา เยอรมนีได้บุกนอร์เวย์ ส่งผลให้พระราชวงศ์ รวมถึงสมาชิกของรัฐบาลนอร์เวย์ ต้องลี้ภัยไปยังประเทศสวีเดนที่อยู่ใกล้เคียง

 

หลังจากประทับอยู่ในสวีเดนได้ระยะหนึ่ง พระราชวงศ์ได้เดินทางออกจากสแกนดิเนเวียเพื่อความปลอดภัย โดยเจ้าชายฮารัลด์ในขณะนั้นเสด็จไปยังกรุงวอชิงตัน ดี.ซี. พร้อมพระราชมารดาและพระเชษฐภคินี ขณะที่พระอัยกา คือ สมเด็จพระราชาธิบดีฮากอนที่ 7 และพระราชบิดา เจ้าชายโอลาฟ เสด็จไปประทับที่กรุงลอนดอนจนกระทั่งสิ้นสุดการยึดครองนอร์เวย์ของเยอรมนี

วันที่ 7 มิถุนายน 1945 หลังเยอรมนียอมจำนนต่อฝ่ายสัมพันธมิตรในสงครามโลกครั้งที่ 2 เจ้าชายฮารัลด์ พระชนมพรรษา 8 พรรษา เสด็จกลับนอร์เวย์พร้อมพระราชวงศ์ และได้รับการต้อนรับจากประชาชนหลายพันคนตามท้องถนนในกรุงออสโล

เพื่อเน้นความใกล้ชิดระหว่างพระราชวงศ์กับประชาชน รวมถึงการปรับภาพลักษณ์สถาบันพระมหากษัตริย์ให้ทันสมัย เจ้าชายฮารัลด์ทรงเข้าศึกษาในโรงเรียนของรัฐในช่วงวัยเด็ก โดยมีข้อแตกต่างสำคัญเพียงการมีเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยประจำอยู่ภายนอก

พระองค์ทรงสำเร็จการศึกษาระดับมัธยมจากโรงเรียนอาสโล คาเธดรัล ก่อนเข้ารับราชการทหารภาคบังคับเป็นเวลา 1 ปีที่โรงเรียนฝึกนายทหารม้านอร์เวย์ จากนั้นทรงศึกษาด้านสังคมศาสตร์ ประวัติศาสตร์ และเศรษฐศาสตร์ ที่มหาวิทยาลัยออกซ์ฟอร์ดในสหราชอาณาจักร

“กษัตริย์นักเดินเรือ” ผู้หลงใหลการแล่นเรือใบ
สมเด็จพระราชาธิบดีฮารัลด์ที่ 5 ทรงเติบโตที่พระราชฐานสคอกุม บริเวณฟยอร์ดออสโล และทรงโปรดการใช้ชีวิตกลางแจ้งมาตั้งแต่ยังทรงพระเยาว์

พระองค์ทรงเป็นนักแล่นเรือใบตัวยง และทรงได้รับความรักในท้องทะเลมาจากพระราชบิดา คือ สมเด็จพระราชาธิบดีโอลาฟที่ 5 โดยสำนักพระราชวังนอร์เวย์ประเมินว่า ตลอดพระชนม์ชีพ พระองค์ทรงเข้าร่วมการแข่งขันและกิจกรรมการแล่นเรือใบมากกว่า 1,000 ครั้ง

เมื่อครั้งยังทรงดำรงพระอิสริยยศมกุฎราชกุมาร พระองค์ทรงเป็นตัวแทนนอร์เวย์เข้าร่วมการแข่งขันเรือใบในกีฬาโอลิมปิกฤดูร้อนปี 1964 ที่กรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น และทรงทำหน้าที่ถือธงชาตินอร์เวย์ในพิธีเปิดการแข่งขัน นอกจากนี้ยังทรงเข้าร่วมการแข่งขันโอลิมปิกที่เม็กซิโกซิตีในปี 1968 และมิวนิกในปี 1972

 

• ความรัก “ซอนยา” ก่อนอภิเษกสมรส

สมเด็จพระราชาธิบดีฮารัลด์ทรงคบหากับ ซอนยา ฮารัลด์เซน เป็นเวลานานถึง 9 ปี ก่อนที่สมเด็จพระราชาธิบดีโอลาฟที่ 5 จะทรงหารือกับรัฐสภานอร์เวย์และพระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ทั้งสองพระองค์อภิเษกสมรสกัน

 

มีรายงานว่า สมเด็จพระราชาธิบดีโอลาฟทรงลังเลที่จะอนุญาต เนื่องจากซอนยาเป็นสามัญชน และเชื่อกันว่าพระองค์ทรงยอมในที่สุด หลังเจ้าชายฮารัลด์ทรงแสดงจุดยืนว่าหากไม่ได้อภิเษกสมรสกับหญิงคนรัก อาจทรงสละสิทธิ์ในราชบัลลังก์

 

ทั้งสองพระองค์เข้าพิธีอภิเษกสมรสต่อหน้าแขกประมาณ 800 คน ณ มหาวิหารออสโล เมื่อวันที่ 29 สิงหาคม 1968 โดยการเฉลิมฉลองจัดขึ้นต่อเนื่อง 3 วันทั่วประเทศ

ทั้งสองพระองค์มีพระราชโอรสและพระราชธิดา 2 พระองค์ ได้แก่ เจ้าหญิงมาร์ธา หลุยส์ ประสูติในปี 1971 และพระโอรสคือ เจ้าชายฮากอน ประสูติในอีก 2 ปีต่อมา

 

ต่อมาในปี 1990 นอร์เวย์มีการแก้ไขรัฐธรรมนูญเกี่ยวกับกฎการสืบราชบัลลังก์ โดยเปิดทางให้พระราชโอรสหรือพระราชธิดาพระองค์โตที่สุดสามารถสืบทอดราชบัลลังก์ได้โดยไม่คำนึงถึงเพศ

 

ในปี 2022 เจ้าหญิงมาร์ธา หลุยส์ ทรงลดบทบาทจากพระราชกรณียกิจ โดยสมเด็จพระราชาธิบดีฮารัลด์ทรงขอบคุณพระราชธิดาสำหรับพระกรณียกิจสำคัญที่ทรงปฏิบัติมาตลอดหลายทศวรรษ และระบุว่าพระองค์ทรงปฏิบัติหน้าที่ด้วยความเอาใจใส่ ความอบอุ่น และความมุ่งมั่น ก่อนตัดสินพระทัยให้พระราชธิดายังคงพระอิสริยยศเจ้าหญิงไว้

 

 

• พระราชปณิธาน “ทั้งหมดเพื่อนอร์เวย์”

สมเด็จพระราชาธิบดีฮารัลด์ที่ 5 ทรงเป็นเจ้าชายที่ประสูติในนอร์เวย์พระองค์แรกในรอบ 567 ปี

ก่อนหน้านั้นนอร์เวย์เคยตกอยู่ภายใต้การปกครองของเดนมาร์กและสวีเดนเป็นระยะ ก่อนประกาศเอกราชในปี 1905 และจากการลงประชามติ ประชาชนตัดสินใจให้นอร์เวย์ยังคงเป็นราชอาณาจักร โดยสมเด็จพระราชาธิบดีฮากอนที่ 7 พระอัยกาซึ่งประสูติในเดนมาร์ก ทรงขึ้นเป็นพระมหากษัตริย์

 

เมื่อเสด็จขึ้นครองราชย์ สมเด็จพระราชาธิบดีฮารัลด์ทรงใช้พระราชปณิธานเช่นเดียวกับพระราชบิดาและพระอัยกาว่า “เราทุ่มเททุกสิ่งเพื่อประเทศนอร์เวย์”

 

พระองค์และสมเด็จพระราชินีซอนยาเสด็จพระราชดำเนินเยือนพื้นที่ต่าง ๆ ทั่วประเทศอย่างต่อเนื่อง และคาดว่าทั้งสองพระองค์เสด็จเยือนเกือบทุกเขตและเทศบาลของนอร์เวย์

 

แม้พระมหากษัตริย์นอร์เวย์จะทรงมีพระราชอำนาจในเชิงพิธีการเป็นหลัก แต่พระองค์ทรงเป็นประธานการประชุมสภาแห่งรัฐในวันศุกร์ และทรงเปิดสมัยประชุมรัฐสภานอร์เวย์อย่างเป็นทางการในแต่ละปี นอกจากนี้ พระมหากษัตริย์ยังต้องทรงลงพระปรมาภิไธยรับรองกฎหมายหรือมติที่ได้รับความเห็นชอบจากสภาแห่งรัฐ ก่อนที่นายกรัฐมนตรีจะลงนามรับสนองและประกาศใช้

 

 

• พระพลานามัยทรุดลงในช่วงบั้นปลายพระชนม์ชีพ

ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา พระพลานามัยของสมเด็จพระราชาธิบดีฮารัลด์ทรงเสื่อมถอยลง โดยพระองค์เคยเข้ารับการผ่าตัดพระหทัยมาแล้ว 2 ครั้ง ครั้งล่าสุดเกิดขึ้นในปี 2020 เพื่อเปลี่ยนลิ้นหัวใจเทียมที่ทรงได้รับการผ่าตัดใส่ไว้ตั้งแต่ปี 2005 โดยในช่วงที่ทรงเข้ารับการรักษา เจ้าชายฮากอนทรงทำหน้าที่ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์และปฏิบัติพระราชกรณียกิจแทน

 

เดือนกันยายน 2021 พระองค์ทรงเข้ารับการผ่าตัดรักษาเส้นเอ็นบริเวณเหนือพระชานุขวาที่ได้รับความเสียหาย และหลังการผ่าตัดมักปรากฏพระองค์พร้อมไม้ค้ำช่วยพยุง

 

ในเดือนพฤษภาคม 2023 พระองค์ทรงเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลจากการติดเชื้อทางเดินหายใจ แม้จะต้องทรงพักผ่อนหลังออกจากโรงพยาบาล แต่ในปีเดียวกันยังทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจถึง 275 ครั้ง

 

ต่อมาในปี 2024 พระองค์ทรงเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลระหว่างเสด็จพระราชดำเนินเป็นการส่วนพระองค์บนเกาะลังกาวี ประเทศมาเลเซีย หลังทรงติดเชื้อและมีพระชีพจรต่ำ จนต้องทรงรับการติดตั้งเครื่องกระตุ้นหัวใจ

 

แม้จะทรงมีปัญหาด้านพระพลานามัย แต่สมเด็จพระราชาธิบดีฮารัลด์ยังคงทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจอย่างต่อเนื่องตราบเท่าที่พระพลานามัยเอื้ออำนวย

 

เมื่อเดือนมกราคม 2024 หลังสมเด็จพระราชินีนาถมาร์เกรเธอที่ 2 แห่งเดนมาร์กทรงสละราชสมบัติ พระองค์เคยถูกถามถึงกระแสข่าวเรื่องการเกษียณจากตำแหน่ง โดยทรงยืนยันว่าทรงมองหน้าที่ของพระมหากษัตริย์เป็นภารกิจตลอดพระชนม์ชีพ พร้อมตรัสว่า “ข้าพเจ้ายังคงยืนยันในสิ่งที่พูดมาตลอด ข้าพเจ้าได้ถวายสัตย์ปฏิญาณไว้” และพระองค์ทรงย้ำว่า “มันคงอยู่ไปตลอดชีวิต”

 

การเสด็จสวรรคตของสมเด็จพระราชาธิบดีฮารัลด์ที่ 5 ถือเป็นการสิ้นสุดรัชสมัยที่ยาวนาน 35 ปี ก่อนที่พระราชโอรสคือเจ้าชายฮากอนจะทรงขึ้นสืบราชบัลลังก์ และนำพาราชวงศ์นอร์เวย์เข้าสู่รัชสมัยใหม่ต่อไป

ข้อมูลจาก CNN