เปิดขั้นตอนศักดิ์สิทธิ์ “หน้ากากทอง-หักพระสาง” พิธีสรงพระบรมศพ

เปิดขั้นตอนศักดิ์สิทธิ์ “หน้ากากทอง-หักพระสาง” พิธีสรงพระบรมศพ เผยขั้นตอนประวัติศาสตร์ การถวายหน้ากากทองคำ และ หักพระสาง (หวี) ในพิธีสรงน้ำพระบรมศพของพระมหากษัตริย์ และพระราชวงศ์ชั้นสูง

 

เฟซบุ๊ก “คลังประวัติศาสตร์ไทย” ได้เผยแพร่ “การถวายหน้ากากทองคำ และ หักหวี” ในพิธีสรงน้ำพระบรมศพ ระบุว่า ในการพระราชพิธีพระบรมศพของพระมหากษัตริย์ และพระราชวงศ์ชั้นสูงนั้น เมื่อมีการสวรรคต หรือ สิ้นพระชนม์ลง ก็จะมีการพระราชพิธีถวายน้ำสรงพระบรมศพ ถวายเครื่องขาวทรงพระบรมศพ และถวายเครื่องบรมราชภูษิตาภรณ์อย่างเต็มที่ (เครื่องทรงพระบรมศพเต็มยศพระมหากษัตริย์ หรือ พระอัครมเหสี) จากนั้นเจ้าพนักงานถวายพระสาง (หวี) แก่องค์ประธานเพื่อทรงหวีพระเกศาพระบรมศพขึ้นหนึ่งครั้ง ลงหนึ่งครั้ง และขึ้นอีกหนึ่งครั้ง จากนั้นทรงหักพระสางวางที่พานซึ่งเจ้าพนักงานเชิญอยู่

การหักพระสางนี้เป็นปริศนาธรรมอย่างหนึ่ง ... คือ เพื่อแสดงว่าไม่ต้องการความสวยงามใด ๆ อีกแล้ว หมดประโยชน์ไม่มีความจำเป็นต้องใช้ต้องแต่งกายใด ๆ อีกแล้ว ครั้งพิธีสรงน้ำพระบรมศพพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ ๕ นั้น สมเด็จพระนางเจ้าเสาวภาผ่องศรี พระบรมราชินีนาถ ผู้เป็นอัครมเหสีทรงเป็นผู้หักพระสางนี้เอง

 

       
จากนั้นเจ้าพนักงานจะถวายขี้ผึ้งแผ่จนเต็มพระพักตร์ และอุดพระทวารทั้งเก้า (สำหรับในอดีตที่ยังไม่มีการถวายยาฉีดฟอร์มาลิน) จากนั้นเจ้าพนักงานจะอัญเชิญ “พระสุพรรณจำหลักปริมณฑลฉลองพระพักตร์” หรือที่เข้าใจง่าย ๆ ก็คือ แผ่นทองคำจำหลักลายปิดพระพักตร์ เพื่อเป็นการถวายพระเกียรติพระบรมศพ เพื่อไม่ให้เห็นพระพักตร์หากพระบรมศพมีสภาพที่มิบังควรเห็น ซึ่งพระบรมศพพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ ๙ ก็รับการถวายแผ่นพระพักตร์นี้ปิดที่พระพักตร์ตามโบราณราชประเพณีทุกอย่าง เพียงแต่พระบรมศพไม่ได้ทรงพระชฎาห้ายอด ลงที่พระเศียร เพราะพระชฎาห้ายอดนี้ สำหรับพระบรมศพที่ลงประทับนั่งพระโกศ จึงทำได้เพียงอัญเชิญพระชฎาไว้ข้าง ๆ พระเศียร

 

สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เสด็จสวรรคต เมื่อวันศุกร์ที่ 24 ตุลาคม พ.ศ. 2568 เวลา 21.21 น.

 

ในหลวง-พระราชินี ทรงสรงน้ำพระบรมศพพระพันปีหลวง ถวายพระเกียรติสูงสุด พระโกศทองใหญ่ เศวตฉัตร 9 ชั้น

 

ทรงสรงพระอุระ-หวีพระเกศา-หักพระสาง

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงรับหม้อทองคำลายกลีบบัวบรรจุน้ำสรง ผอบแก้วบรรจุน้ำขมิ้น และผอบแก้วน้ำพระสุคนธ์ จากเจ้าพนักงานสนมพลเรือน ทรงสรงที่พระอุระพระบรมศพ จากนั้นทรงหวีพระเกศาขึ้นครั้งหนึ่ง หวีลงครั้งหนึ่ง แล้วหวีขึ้นอีกครั้งหนึ่ง แล้วทรงหักพระสางนั้น วางไว้ในพานซึ่งเจ้าพนักงานเชิญอยู่ขณะนั้น เจ้าพนักงานประโคมสังข์ แตรงอน แตรฝรั่ง ปี่กลองชนะ ปี่พาทย์ ทหารกองเกียรติยศพระบรมศพถวายความเคารพ ดุริยางค์บรรเลงเพลงสรรเสริญพระบารมี ทหารปืนใหญ่ยิงปืนถวายพระเกียรติ นาทีละ 1 นัดตลอดเวลา

 

เสด็จฯ ไปประทับพระราชอาสน์ที่นอกพระฉาก ขณะนี้ เจ้าพนักงานสนมพลเรือนเชิญพระหีบพระบรมศพมาเทียบข้างพระแท่นด้านทิศใต้ คณะแพทย์และพยาบาล เชิญพระบรมศพลงพระหีบโดยมีเจ้าพนักงานภูษามาลาถวายเครื่องพระสุกำพระบรมศพ เสร็จแล้ว

 

ถวายหน้ากากทองคำปิดพระพักตร์

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เสด็จเข้าในพระฉาก ไปทรงวางซองพระศรีทองคำลงยาบรรจุดอกบัวตูม และธูปเทียน ที่พระอุระพระบรมศพ ทรงรับแผ่นทองคำจำหลักลายดุนมีพระกรรณ ปิดพระพักตร์ ทรงรับพระชฎาทองคำลงยาวางข้างพระเศียร ทรงคม แล้วเสด็จออกไปประทับพระราชอาสน์ที่นอกพระฉาก เจ้าพนักงานสนมพลเรือนปิดฝาพระหีบพระบรมศพเรียบร้อยแล้ว พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี และพระบรมวงศานุวงศ์