2 สูตรเด็ดปุ๋ยทำเอง "ไม่กลับกอง-หน่อกล้วย" ลดต้นทุนได้กว่าครึ่ง

"ปุ๋ยทำเองปี 68" 2 สูตรหลัก เกษตรกรแห่ทำตาม "ไม่กลับกอง-หน่อกล้วย" การันตีลดต้นทุนเคมีได้จริง 50%

วิกฤตปุ๋ยแพง ทางรอดปี 2568 อยู่ที่ "ปุ๋ยอินทรีย์ทำเอง" 

ปี 2568 นี้ พี่น้องเกษตรกรยังคงต้องเจอกับปัญหา ต้นทุนปุ๋ยเคมีพุ่งสูง ทำให้กำไรจากการทำเกษตรลดลง แต่ทางออกที่ยั่งยืนและปฏิบัติได้จริงตามแนวทางของรัฐบาลและหน่วยงานส่งเสริมการเกษตร คือการหันมาผลิตปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูงใช้เอง โดยมี 2 สูตรหลักที่ได้รับความนิยมและพิสูจน์แล้วว่า ลดการใช้ปุ๋ยเคมีได้ถึง 50% คือ 1. ปุ๋ยหมักแบบไม่พลิกกลับกอง และ 2. จุลินทรีย์หน่อกล้วย

 

 

สูตรที่ 1 : ปุ๋ยหมัก "ไม่พลิกกลับกอง" (ลดแรงงานคน)

สูตรนี้ตอบโจทย์เกษตรกรสูงวัยที่ไม่มีแรงจะพลิกกลับกองปุ๋ยบ่อยๆ แต่ยังได้ปุ๋ยคุณภาพดีตามมาตรฐาน กรมวิชาการเกษตร ใช้ได้ทั้งรองพื้นและบำรุงต้น

ของที่ต้องเตรียม (อัตราส่วนแบบบ้านๆ)

วัตถุดิบ

1. เศษพืช,ใบไม้ 4 บุ้งกี๋ (เช่น ฟางข้าว, หญ้าแห้ง) หรือ 3 บุ้งกี๋ (ถ้าเป็นใบไม้)
2. มูลสัตว์ (ขี้วัว/ขี้หมู/ขี้ไก่)    1 บุ้งกี๋
3. น้ำ/หัวเชื้อ    รดให้ชื้น (ไม่แฉะ)
4. ตัวช่วยเร่ง    สารเร่งซุปเปอร์ พด.1 (ขอรับฟรีได้ที่สถานีพัฒนาที่ดิน)

ถ้าทำกองใหญ่ ให้เพิ่มปริมาณวัตถุดิบตามอัตราส่วน 4 ต่อ 1 หรือ 3 ต่อ 1 นี้ไปเรื่อยๆ

วิธีทำง่ายๆ 6 ขั้นตอน

1. กองเป็นชั้น : เริ่มจากเศษพืช/ฟาง/ใบไม้ หนาประมาณ 1 คืบ แล้วโรยมูลสัตว์ทับบางๆ

2. รดน้ำ/พด.1 : รดน้ำที่ผสมสารเร่ง พด.1 ให้ทั่วกอง

3. ทำซ้ำ : กองเป็นชั้นสลับกันไปเรื่อยๆ จนกองสูงประมาณ หน้าอก (1.5 เมตร)

4. ทรงสามเหลี่ยม : จัดกองให้เป็นรูปสามเหลี่ยม สำคัญ: ห้ามเหยียบหรืออัดกองเด็ดขาด!

5. ไม่ต้องกลับกอง : ปล่อยทิ้งไว้ในที่ร่ม/มีหลังคา หากกองแห้งให้รดน้ำเพิ่ม

6. พร้อมใช้ : ประมาณ 2 เดือนเศษ (60-75 วัน) ปุ๋ยจะเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลเข้ม/ดำ ไม่มีกลิ่นเหม็น ก็พร้อมใช้
 

 

สูตรที่ 2  "จุลินทรีย์หน่อกล้วย" (ปุ๋ยน้ำบำรุงพืชต้านโรค) น้ำหมักจากหน่อกล้วยคือ ปุ๋ยน้ำชั้นยอด ที่ช่วยเร่งการเติบโต บำรุงใบ และช่วยให้ดินดีขึ้น

ของที่ต้องเตรียม (อัตราส่วน 3:1)

1. หน่อกล้วย (ใช้ทั้งเหง้า ต้น และใบธง) 3 ส่วน (กะปริมาณเต็มถังที่จะหมัก)

2. กากน้ำตาล (หรือน้ำตาลปี๊บ/ทรายแดง) 1 ส่วน

3. ภาชนะหมัก

ตัวอย่างการตวง : ถ้าใช้ หน่อกล้วย 3 เข่ง ก็ใช้ กากน้ำตาล 1 เข่ง

 

 

วิธีทำแบบรวดเร็ว (7 วันพร้อมใช้)

1. สับ : สับหน่อกล้วยให้ละเอียดที่สุด

2. คลุก : นำหน่อกล้วยที่สับแล้วคลุกเคล้ากับกากน้ำตาลให้เข้ากันในถังหมัก

3. หมัก/คน : ปิดฝาไว้ในที่ร่ม ช่วง 7 วันแรก ให้เปิดฝาคนวันละ 1 ครั้ง

4. กรองใช้ : เมื่อครบ 1-2 สัปดาห์ น้ำหมักจะเริ่มมีกลิ่นหอม ให้กรองเอาแต่น้ำไปใช้

วิธีใช้ลดต้นทุน

บำรุงพืช : ใช้ปุ๋ยน้ำหน่อกล้วย 1 ฝาขวด ผสมน้ำ 1 ถังฉีดพ่น (20 ลิตร) ฉีดพ่นทางใบหรือราดโคนต้น

ปรับปรุงดิน : ราดลงในแปลงนา/แปลงผัก เพื่อเร่งการย่อยสลายตอซัง

สรุป : การทำปุ๋ยเองด้วยหน่วยวัดที่คุ้นเคย จะช่วยลดความกังวลในการทำเกษตรแบบใหม่ และทำให้การลดต้นทุนเป็นเรื่องที่ทำได้ง่ายและเห็นผลจริง