วาไรตี้

ย้อนรอย "น้ำแข็ง" สมัยรัชกาลที่ 4 สินค้าฟุ่มเฟือยจากเมืองนอก

18 พ.ย. 2569 | 15:05 น.
ย้อนรอย "น้ำแข็ง" สมัยรัชกาลที่ 4  สินค้าฟุ่มเฟือยจากเมืองนอก

ย้อนอดีตกว่า 160 ปีก่อน เมื่อ "น้ำแข็ง" เคยเป็นสินค้านำเข้าราคาแพงระยับจากต่างประเทศ เป็นของหรูหราสำหรับเจ้านายชั้นสูงในสมัยรัชกาลที่ 4

ความเป็นมาของ "น้ำแข็ง" ในสยามยุคแรก

ในปัจจุบันน้ำแข็งคือสิ่งที่หาซื้อได้ง่ายและราคาถูก แต่หากย้อนกลับไปในยุคก่อนพุทธทศวรรษ 2400 หรือกว่า 160 ปีก่อน น้ำแข็งถือเป็นของแปลกใหม่และมีมูลค่าสูงมาก โดยหลักฐานทางประวัติศาสตร์ระบุว่า น้ำแข็งเริ่มเข้าสู่สยามครั้งแรกในสมัยรัชกาลที่ 4 ผ่านการขนส่งทางเรือกลไฟ "เจ้าพระยา" ที่เดินทางระหว่างสิงคโปร์กับกรุงเทพฯ

ย้อนรอย "น้ำแข็ง" สมัยรัชกาลที่ 4  สินค้าฟุ่มเฟือยจากเมืองนอก

เนื่องจากในยุคนั้นยังไม่มีตู้เย็น การขนส่งน้ำแข็งข้ามทะเลท่ามกลางอากาศร้อนจึงต้องใช้ "ขี้เลื่อย" ห่อหุ้มและกลบรอบก้อนน้ำแข็งในหีบไม้ เพื่อช่วยลดการถ่ายเทความร้อนและชะลอการละลาย ทำให้ต้นทุนการนำเข้าสูงมาก ส่งผลให้น้ำแข็งในยุคแรกเป็นของหรูหราสำหรับพระบรมวงศานุวงศ์และข้าราชการชั้นผู้ใหญ่เท่านั้น ส่วนประชาชนทั่วไปยังคงใช้วิธีดื่มน้ำจากโอ่งดินเผาที่มีรูพรุนช่วยระบายความร้อนตามธรรมชาติ
ย้อนรอย "น้ำแข็ง" สมัยรัชกาลที่ 4  สินค้าฟุ่มเฟือยจากเมืองนอก

ย้อนรอย "น้ำแข็ง" สมัยรัชกาลที่ 4  สินค้าฟุ่มเฟือยจากเมืองนอก

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

จุดเปลี่ยนสู่ยุคผลิตน้ำแข็งเองในประเทศ

ความเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญเกิดขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 5 เมื่อสยามเริ่มมีการตั้งโรงงานผลิตน้ำแข็งขึ้นภายในประเทศ โดยมีกิจการสำคัญอย่าง "โรงน้ำแข็งนายเลิศ" (น้ำแข็งสยาม) ของ นายเลิศ เศรษฐบุตร (พระยาภักดีนรเศรษฐ) ตั้งอยู่ย่านถนนเจริญกรุง การมีโรงงานผลิตเองช่วยให้ปริมาณน้ำแข็งเพิ่มขึ้น ราคาถูกลง และประชาชนทั่วไปสามารถเข้าถึงได้ง่ายขึ้น

ย้อนรอย "น้ำแข็ง" สมัยรัชกาลที่ 4  สินค้าฟุ่มเฟือยจากเมืองนอก

วิวัฒนาการความอร่อยและวัฒนธรรมการกิน

เมื่อน้ำแข็งแพร่หลายมากขึ้น วัฒนธรรมการกินของคนไทยก็เปลี่ยนไป เกิดเป็นสารพัดเมนูคลายร้อน เช่น น้ำแข็งไส น้ำแข็งกด ราดน้ำหวาน ทานคู่กับลอดช่องหรือเฉาก๊วย รวมถึงการเกิดขึ้นของธุรกิจเครื่องดื่มและห้องเย็นที่ช่วยในการถนอมอาหารสด จนกลายมาเป็นวิถีชีวิตความเป็นอยู่ของคนไทยในยุคปัจจุบันที่เราคุ้นเคยกันดี

ย้อนรอย "น้ำแข็ง" สมัยรัชกาลที่ 4  สินค้าฟุ่มเฟือยจากเมืองนอก

ย้อนรอย "น้ำแข็ง" สมัยรัชกาลที่ 4  สินค้าฟุ่มเฟือยจากเมืองนอก

 

แหล่งที่มาอ้างอิง

วารสารศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ – “จะปั้นน้ำเป็นตัวอย่างไรได้”: การนำเข้าและการบริโภคน้ำแข็งในสยามระหว่างพุทธทศวรรษที่ 2400–2460

หอสมุดแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ – น้ำแข็งในเมืองไทย

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร – สารานุกรมวัฒนธรรมไทย: ข้าวแช่

ข่าวล่าสุด

ข่าวเด่น

ย้อนรอย "น้ำแข็ง" สมัยรัชกาลที่ 4  สินค้าฟุ่มเฟือยจากเมืองนอก

ย้อนรอย "น้ำแข็ง" สมัยรัชกาลที่ 4 สินค้าฟุ่มเฟือยจากเมืองนอก

ฝรั่งงงตาแตก  15 วัฒนธรรมและพฤติกรรมสุดชิคของคนไทยที่ทำจนชิน

ฝรั่งงงตาแตก 15 วัฒนธรรมและพฤติกรรมสุดชิคของคนไทยที่ทำจนชิน

ตรวจพบ "สารหนู" ในร่างกายสูง ต้องตกใจไหม หมอแล็บ อธิบายเห็นภาพเลย

ตรวจพบ "สารหนู" ในร่างกายสูง ต้องตกใจไหม หมอแล็บ อธิบายเห็นภาพเลย

"ราหูย้าย 22 พ.ย." เคาะราศีเฮงยืนหนึ่ง รับโชคลาภ เงินก้อนใหญ่

"ราหูย้าย 22 พ.ย." เคาะราศีเฮงยืนหนึ่ง รับโชคลาภ เงินก้อนใหญ่

ตำรวจรวบผู้ก่อเหตุได้ยกแก๊ง 5 ราย มีเรื่องทะเลาะวิวาทกลางปั๊ม

ตำรวจรวบผู้ก่อเหตุได้ยกแก๊ง 5 ราย มีเรื่องทะเลาะวิวาทกลางปั๊ม