ภัยเงียบไร้สีไร้กลิ่น! เปิดพิษ "สารหนู" สารก่อมะเร็งใกล้ตัวคุณ

รู้จัก สารหนู (Arsenic) ธาตุพิษไร้สีไร้กลิ่น ภัยเงียบในน้ำบาดาลและอาหาร เช็กอาการพิษเฉียบพลัน-เรื้อรัง พร้อมวิธีป้องกันเพื่อสุขภาพที่ปลอดภัย
สารหนู (Arsenic) คือธาตุเคมีกึ่งโลหะ (สัญลักษณ์ As) ที่พบได้ตามธรรมชาติทั้งในเปลือกโลก ดิน หิน แร่ธาตุ และแหล่งน้ำใต้ดิน รวมถึงเกิดจากกิจกรรมของมนุษย์อย่างการทำเหมืองแร่ การถลุงโลหะ และการใช้สารเคมีทางการเกษตร ความน่ากลัวของสารชนิดนี้คือ ไม่มีสี ไม่มีกลิ่น และไม่มีรส ทำให้ไม่สามารถสังเกตได้ด้วยตาเปล่า โดยสามารถเข้าสู่ร่างกายได้หลักๆ ผ่านการดื่มน้ำ กินอาหารที่ปนเปื้อน และการสูดดมฝุ่นควันในภาคอุตสาหกรรม
รู้จัก 2 รูปแบบของ "สารหนู" ความเป็นพิษต่างกันชัดเจน
ก่อนจะไปดูผลกระทบต่อร่างกาย ต้องเข้าใจก่อนว่าสารหนูแบ่งออกเป็น 2 รูปแบบหลัก ซึ่งมีระดับความรุนแรงต่างกัน:
- สารหนูอนินทรีย์ (Inorganic Arsenic): พบได้ในแหล่งน้ำบาดาล ดิน และแร่ธาตุ มีความเป็นพิษสูงมาก และถูกจัดให้เป็น สารก่อมะเร็งในมนุษย์ (กลุ่ม 1 ตามการจัดแบ่งของ WHO)
- สารหนูอินทรีย์ (Organic Arsenic): มักพบสะสมในสัตว์ทะเล เช่น ปลา กุ้ง หอย และสาหร่าย มีความเป็นพิษต่ำกว่ามาก โดยร่างกายมักขับออกได้เองทางปัสสาวะโดยไม่ก่อให้เกิดอันตรายรุนแรง
เช็กอาการ "พิษสารหนู" ภัยร้ายที่ทำลายสุขภาพทั้งระยะสั้นและยาว
เมื่อร่างกายได้รับ สารหนู เข้าไป จะส่งผลเสียต่อระบบต่างๆ แบ่งตามระยะเวลาที่ได้รับสาร ดังนี้
1. พิษแบบเฉียบพลัน (ได้รับปริมาณมากในครั้งเดียว)
- ระบบทางเดินอาหาร: คลื่นไส้ อาเจียนอย่างรุนแรง ปวดท้องบิด และท้องเสียเป็นน้ำคล้ายอาการอหิวาตกโรค ซึ่งเสี่ยงทำให้ร่างกายขาดน้ำรุนแรงจนเกิดอาการช็อกได้
- ระบบหัวใจและหลอดเลือด: ความดันโลหิตตก และหัวใจเต้นผิดจังหวะ
- ระบบประสาท: มีอาการชาตามปลายมือปลายเท้า กล้ามเนื้ออ่อนแรง สับสน ชัก หมดสติ และอาจรุนแรงถึงขั้นเสียชีวิตได้ภายในไม่กี่ชั่วโมงถึงไม่กี่วัน
2. พิษแบบเรื้อรัง (ได้รับปริมาณน้อยสะสมเป็นเวลานาน)
- ความผิดปกติทางผิวหนัง: ถือเป็นอาการที่เด่นชัดที่สุด สีผิวจะเปลี่ยนไป เกิดจุดด่างดำสลับจุดด่างขาวคล้ายเม็ดฝนบนพื้นทราย รวมถึงผิวหนังบริเวณฝ่ามือและฝ่าเท้าหนาตัวแข็งเป็นตุ่มคล้ายตาปลา (Hyperkeratosis)
- โรคมะเร็ง: เพิ่มความเสี่ยงสูงในการเกิด มะเร็งผิวหนัง มะเร็งปอด และมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ รวมถึงมะเร็งตับและไต
- ระบบประสาทส่วนปลาย: รู้สึกชาและเจ็บแปลบคล้ายเข็มทิ่มบริเวณมือและเท้า กล้ามเนื้อลีบและอ่อนแรงลงเรื่อยๆ
- โรคหลอดเลือดและโรคเรื้อรังอื่นๆ: เพิ่มความเสี่ยงโรคหลอดเลือดหัวใจ ความดันโลหิตสูง โรคเบาหวาน และหากได้รับในขณะตั้งครรภ์ อาจส่งผลกระทบต่อพัฒนาการของทารกในครรภ์
เปิดแหล่งปนเปื้อนใกล้ตัว พร้อมวิธีป้องกัน
ในชีวิตประจำวัน แหล่งเสี่ยงสำคัญของ สารหนู มักมาจาก น้ำบาดาลหรือน้ำบ่อตื้น โดยเฉพาะในพื้นที่ใกล้เหมืองแร่หรือพื้นที่เกษตรกรรม นอกจากนี้ยังพบได้ใน ข้าวและธัญพืช ที่ปลูกในดินหรือใช้น้ำที่ปนเปื้อนสารหนู
สำหรับครัวเรือนที่ใช้น้ำบาดาลในการอุปโภคบริโภค ควรส่งตรวจคุณภาพน้ำอย่างสม่ำเสมอ และเลือกใช้ เครื่องกรองน้ำที่ได้มาตรฐานเฉพาะทาง เช่น ระบบ Reverse Osmosis (RO) หรือไส้กรองกำจัดโลหะหนัก เพื่อลดความเสี่ยงในการรับสารพิษเข้าสู่ร่างกายโดยไม่รู้ตัว

ภัยเงียบไร้สีไร้กลิ่น! เปิดพิษ "สารหนู" สารก่อมะเร็งใกล้ตัวคุณ

ทุลักทุเล กู้ภัยรุมจับ "งูเหลือมยักษ์" 70 กก. ยัดกระสอบเกือบไม่ลง

DITP ชี้ช่องส่งออกขนมสัตว์เลี้ยงบุกสหรัฐฯ โตพุ่ง 13.5 พันล้าน

ภาพล่าสุด "ท่านผู้หญิง ม.ร.ว. บุษบา กิติยากร" พระขนิษฐาพระพันปีหลวง งดงามในวัย 92 ปี
















