ความจริงที่คนไม่รู้ พระไม่ได้ห้ามฉันมะไฟ แต่ห้ามฉันผลไม้ลักษณะนี้

การ ทำบุญตักบาตร หรือการจัดของถวายแด่พระสงฆ์ เป็นประเพณีที่ชาวพุทธปฏิบัติสืบต่อกันมาอย่างยาวนานด้วยความตั้งใจอันบริสุทธิ์ แต่รู้หรือไม่ว่า ข้าวปลาอาหารและผลไม้บางชนิดอาจไม่ได้เหมาะกับการนำมาถวายพระภิกษุสงฆ์เสมอไป 

 

• ความจริงที่คนไม่รู้ พระไม่ได้ห้ามฉันมะไฟ แต่ห้ามฉันผลไม้ลักษณะนี้
   

 

วันนี้เราจะพาทุกคนไปเจาะลึกข้อมูลจริงที่หลายคนอาจไม่เคยรู้มาก่อน ทั้งเรื่อง "ผลไม้ต้องห้ามตามคติความเชื่อ" ที่อาจลดทอนสิริมงคล และสำคัญที่สุดคือ "เนื้อสัตว์ต้องห้าม 10 ชนิด" ที่พระพุทธเจ้าทรงมีพุทธบัญญัติห้ามพระสงฆ์ฉันโดยเด็ดขาดตามพระวินัย เพื่อให้การทำบุญรอบหน้าของคุณถูกต้องและได้อานิสงส์แรงกล้าที่สุด

 

ผลไม้ที่พระห้ามฉัน

 

ตามพระวินัยปิฎก (พระไตรปิฎก) ไม่มีการระบุรายชื่อ "ชนิดผลไม้" (เช่น ส้ม กล้วย มะม่วง) ที่ห้ามพระสงฆ์ฉันโดยเด็ดขาดเหมือนกรณีเนื้อสัตว์ 10 ชนิดค่ะ พระภิกษุสงฆ์สามารถฉันผลไม้ได้แทบทุกชนิด มีเพียงความเชื่อเท่านั้นที่แนะนำว่าไม่ควรนำถวายเพราะชื่อไม่เป็นมงคลเท่านั้นเอง

 

ขยายความเพิมเติม: ข้อห้ามเกี่ยวกับ "ผลไม้" ตามพระวินัยที่หลายคนไม่รู้

นอกจากเรื่องผลไม้ต้องห้ามตามคติความเชื่อแล้ว ในทางพระวินัย (พระพุทธบัญญัติ) ยังมีข้อกำหนดเกี่ยวกับผลไม้ที่พระสงฆ์ต้องระมัดระวังในการฉัน ดังนี้

 

1. ผลไม้ที่มีเมล็ดสมบูรณ์และพร้อมจะงอก (ห้ามฉันทันที)
ตามพระวินัย พระสงฆ์ห้ามตัด ทำลาย หรือทำให้พืชพันธุ์ไม้ที่มีชีวิตต้องตาย ดังนั้น ผลไม้ที่มีเมล็ดที่สามารถนำไปเพาะปลูกต่อได้ พระสงฆ์จะฉันทันทีไม่ได้ ต้องผ่านพิธี "กัปปิยกรรม" (ทำให้เป็นของควรแก่สมณะ) จากฆราวาสเสียก่อน

• วิธีแก้ไข: ฆราวาสหรือโยมผู้อุปัฏฐากต้องใช้ของมีคม (มีด หรือเล็บ) เจาะ ตัด หรือคว้านเมล็ดออก หรือใช้ไฟลน พร้อมกล่าวคำว่า "กัปปิยัง ภันเต" (แปลว่า สิ่งนี้สมควรแก่ท่านแล้ว) พระสงฆ์ถึงจะฉันได้โดยไม่ผิดศีล
• ตัวอย่าง: มะม่วงดิบ/สุกที่มีเมล็ดสมบูรณ์, แตงโม, ส้มที่มีเมล็ด

 

2. ผลไม้ดิบที่ยังไม่ได้ทำให้สุก (ในบางกรณี)

ผลไม้หรือพืชหัวบางชนิดที่เติบโตใต้ดิน หรือผลไม้ที่คนโบราณจัดเป็นอาหารคาว หากยังดิบอยู่และไม่ได้ผ่านการทำให้สุกด้วยไฟ พระสงฆ์จะไม่สามารถรับประทานได้

• ตัวอย่าง: มะละกอดิบที่จะนำมาทำส้มตำ (ต้องสับหรือทำให้สุก) หรือผลไม้ที่นำไปดองจนเปลี่ยนสภาพ

 

3. ผลไม้ที่คั้นเป็นน้ำ (น้ำปานะ) ที่มีขนาดใหญ่เกินไป

ตามพระวินัย การทำ "น้ำปานะ" (น้ำผลไม้) ถวายพระสงฆ์เพื่อฉันยามบ่ายหรือค่ำ (หลังเที่ยง) มีกฎข้อห้ามเด็ดขาดคือ ห้ามใช้ผลไม้ที่มีขนาดใหญ่กว่าผลมะตูม

• ผลไม้ที่ห้ามนำมาทำน้ำปานะหลังเที่ยง: ทุเรียน, ขนุน, มะพร้าว, แตงโม, สับปะรด, ฟักแฟง (น้ำผลไม้เหล่านี้พระฉันได้เฉพาะก่อนเที่ยงเท่านั้น)
• ผลไม้ที่ทำน้ำปานะหลังเที่ยงได้: ส้ม, มะนาว, มะม่วง, ลิ้นจี่, องุ่น (ผลไม้ขนาดเล็ก)

 

4. ผลไม้ที่ผสมสิ่งมึนเมา

ผลไม้ที่ผ่านการหมักดองจนเกิดแอลกอฮอล์ หรือผลไม้ที่มีฤทธิ์มึนเมาในตัว ถือเป็นสิ่งต้องห้ามเด็ดขาดตามศีลข้อ 5 ของพระสงฆ์

ข้อมูลจริงตามพระวินัย "10 เนื้อสัตว์ต้องห้าม" ที่พระสงฆ์ห้ามฉัน

 

นี่คือข้อเท็จจริงที่ชาวพุทธหลายคนอาจยังไม่ทราบ ในพระไตรปิฎก (พระวินัยปิฎก) มีการบัญญัติถึง "อกัปปิยเนื้อ" หรือเนื้อสัตว์ 10 ชนิด ที่ห้ามนำมาปรุงอาหารหรือถวายแด่พระสงฆ์โดยเด็ดขาด หากพระสงฆ์ฉันจะถือว่าต้องอาบัติทุกกฎ

 

• เนื้อมนุษย์: รวมถึงเลือดมนุษย์ด้วย
• เนื้อช้าง: สัตว์ใหญ่คู่บ้านคู่เมือง
• เนื้อม้า: สัตว์พาหนะของหลวงในอดีต
• เนื้อสุนัข: สัตว์ที่เป็นเพื่อนมนุษย์และส่งกลิ่นน่ารังเกียจ
• เนื้องู: สัตว์มีพิษอันตราย
• เนื้อราชสีห์ (สิงโต): สัตว์ป่าดุร้าย
• เนื้อเสือโคร่ง: ป้องกันไม่ให้เสือในป่าได้กลิ่นแล้วเข้าทำร้ายพระสงฆ์
• เนื้อเสือเหลือง: เหตุผลเช่นเดียวกับเสือโคร่ง
• เนื้อเสือดาว: เหตุผลเช่นเดียวกับเสือโคร่ง
• เนื้อหมี: สัตว์ดุร้ายที่อาจทำอันตรายต่อพระที่ธุดงค์ในป่า

 

นอกจากนี้ "เนื้อสัตว์ดิบ" เช่น ลาบก้อยดิบ ปลาดิบ ซูชิ หรือไข่ต้มยางมะตูมที่ยังไม่สุกดี รวมถึง "เนื้อเจาะจง" (อุทิศสะมังสะ) ที่สั่งฆ่าสัตว์เพื่อนำมาทำอาหารถวายพระรูปนั้นๆ โดยเฉพาะ ก็ถือเป็นสิ่งต้องห้ามเช่นกัน หากจะถวายต้องปรุงให้สุกด้วยไฟเสียก่อน

 

แนะนำ 3 ผลไม้มงคลเนื้อแน่น เหมาะแก่การทำบุญ

 

หากต้องการเลือกของถวายที่บริสุทธิ์ ได้อานิสงส์เต็มเปี่ยม และเก็บรักษาได้นาน แนะนำให้เลือกผลไม้ 3 ชนิดนี้

• ส้ม: สื่อถึงความโชคดี ร่ำรวย เปลือกหนาไม่บูดเน่าง่าย
• กล้วยหอมทอง: สื่อถึงการกวักโชคลาภ มีบริวารที่ดี
• แอปเปิ้ลแดง: สื่อถึงความสุข กายใจร่มเย็น และความปลอดภัย