เพิ่งรู้ก็วันนี้ ไขความลับเลขใต้รูปบัตร อ่านยังไงให้รู้ข้อมูล

บัตรประจำตัวประชาชนเป็นเอกสารทางราชการที่ใช้ยืนยันตัวตนของคนไทยทุกคน โดยทั่วไปประชาชนมักรู้จักและใช้เลข ประจำตัว 13 หลักที่อยู่ด้านหน้าบัตรเป็นหลัก แต่บนหน้าบัตรยังมี “ชุดตัวเลขอีกหนึ่งชุด” ที่หลายคนไม่ทันสังเกต นั่นคือเลขที่อยู่บริเวณใต้รูปถ่ายเจ้าของบัตร

ตัวเลขดังกล่าวไม่ได้เป็นเพียงเลขรันทั่วไป แต่เป็นรหัสควบคุมการออกบัตร ซึ่งใช้ในระบบงานทะเบียนราษฎรของกรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย เพื่อระบุข้อมูลสำคัญเกี่ยวกับการจัดทำบัตรแต่ละครั้ง

โครงสร้างของเลขใต้รูป มี 3 ส่วนสำคัญ

1. รหัสสถานที่ออกบัตร (4 หลักแรก)
ระบุสำนักงานเขตหรือที่ว่าการอำเภอที่ดำเนินการจัดทำบัตรใบดังกล่าว ช่วยให้สามารถตรวจสอบย้อนหลังได้ว่าบัตรออกจากหน่วยงานใด

2. ลำดับครั้งที่ทำบัตร (2 หลักถัดมา)
แสดงจำนวนครั้งที่เจ้าของบัตรเคยขอทำบัตรประชาชน เช่น 01 หมายถึงครั้งแรก 02 คือครั้งที่สอง เป็นต้น ซึ่งอาจเกิดจากบัตรหมดอายุ สูญหาย ชำรุด หรือมีการเปลี่ยนข้อมูลส่วนบุคคล

3. วันและเวลาที่จัดทำบัตร (8 หลักสุดท้าย)
เป็นข้อมูลวัน เดือน และเวลาที่ดำเนินการทำบัตร ช่วยระบุช่วงเวลาที่บัตรใบดังกล่าวถูกออกอย่างชัดเจน

ตัวอย่างการอ่านรหัส

หากปรากฏเลข 1033 - 02 - 05161328

-   1033 คือรหัสสถานที่ออกบัตร (เช่น สำนักงานเขตคลองเตย ตามฐานข้อมูลกรมการปกครอง)

-   02 คือการทำบัตรครั้งที่ 2

-   05161328 คือทำบัตรวันที่ 16 พฤษภาคม เวลา 13.28 น.

ประโยชน์ของรหัสนี้

รหัสดังกล่าวมีความสำคัญด้านการบริหารจัดการข้อมูลและความปลอดภัย เนื่องจากช่วยให้หน่วยงานสามารถตรวจสอบได้ว่าบัตรที่นำมาใช้งานเป็นบัตรฉบับล่าสุดหรือไม่ ลดความเสี่ยงจากการนำบัตรเก่าหรือบัตรที่แจ้งสูญหายไปใช้แอบอ้าง

นอกจากนี้ ยังสะท้อนให้เห็นถึงระบบฐานข้อมูลทะเบียนราษฎรที่มีการจัดเก็บรายละเอียดอย่างเป็นระบบ เพื่อรองรับการตรวจสอบและยืนยันตัวตนในภาคส่วนต่างๆ ทั้งภาครัฐและเอกชน

หลายคนอาจพกบัตรประชาชนติดตัวทุกวัน แต่ไม่เคยรู้ว่าเพียงแค่ตัวเลขใต้รูป ก็สามารถบอกประวัติการทำบัตรของเราได้อย่างครบถ้วน ลองหยิบบัตรขึ้นมาสังเกตดู แล้วคุณอาจพบข้อมูลที่ไม่เคยรู้มาก่อนเกี่ยวกับตัวเอง