อย. เตือนภัย แนะใช้ยาอย่างถูกต้อง พร้อมเปิดชื่อยาเสี่ยงไตวาย

วันที่ 13 มีนาคม 2568 สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ได้โพสต์ข้อความผ่านเพจ FDA Thai เตือนประชาชนให้ใช้ยาอย่างสมเหตุผล เพื่อหลีกเลี่ยงความเสี่ยงต่อภาวะไตวาย เนื่องจากปัจจุบันพบว่าผู้ป่วยโรคไตมีจำนวนเพิ่มขึ้นทุกปี โดยหนึ่งในสาเหตุสำคัญคือการใช้ยาอย่างไม่ถูกต้อง

ยาที่อาจเป็นอันตรายต่อไต ได้แก่

• กลุ่มยาแก้ปวดอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (NSAIDs) เช่น แอสไพริน (Aspirin), ไอบูโพรเฟน (Ibuprofen) ซึ่งเป็นกลุ่มที่ส่งผลกระทบต่อไตมากที่สุด
• ยาต้านจุลชีพบางชนิด เช่น อะไซโคลเวียร์ (Acyclovir), สเตรปโตมัยซิน (Streptomycin), ไซโปรฟลอกซาซิน (Ciprofloxacin) ซึ่งอาจทำให้เกิดภาวะเชื้อดื้อยา
• ยาชุดผิดกฎหมาย ที่มักมีส่วนผสมของสเตียรอยด์หรือยาแก้อักเสบที่เป็นพิษต่อไต
• ผลิตภัณฑ์ที่ไม่ได้ขึ้นทะเบียน ซึ่งอาจมีการลักลอบใส่สารที่เป็นอันตรายต่อร่างกาย

นอกจากนี้ ยังมีผลิตภัณฑ์ที่แอบอ้างสรรพคุณว่าช่วย บำรุงไตหรือล้างไต ซึ่งถือว่าผิดกฎหมาย เพราะไม่มีหลักฐานทางการแพทย์รับรอง และอาจทำให้ผู้ป่วยละเลยการดูแลสุขภาพไต จนนำไปสู่ภาวะไตวายโดยไม่รู้ตัว

สัญญาณเตือนโรคไตที่ควรสังเกต

แม้วิธีที่แม่นยำที่สุดในการตรวจสอบภาวะไตคือการเจาะเลือด แต่สามารถสังเกตอาการเบื้องต้นได้ เช่น

• เหนื่อยง่าย
• ตัวบวม
• ปวดสีข้างด้านหลัง
• ปัสสาวะน้อยหรือมีฟองผิดปกติ

แนวทางป้องกันโรคไตจากการใช้ยา

1.  หลีกเลี่ยงการใช้ยาโดยไม่จำเป็น โดยเฉพาะ NSAIDs
2.  ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้ยา
3.  ไม่ใช้ผลิตภัณฑ์ยา อาหารเสริม หรือสมุนไพรที่ ไม่ได้ขึ้นทะเบียน หรืออวดอ้างสรรพคุณเกินจริง

เพื่อป้องกันโรคไต อย. แนะนำให้ใช้ยาอย่างระมัดระวัง และเลือกผลิตภัณฑ์ที่ได้รับการรับรองอย่างถูกต้องจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง