ทนายสายหยุด เจาะข้อกฎหมายคดีเงินบริจาค บุ๋ม เสี่ยงฉ้อโกง ฟอกเงิน

กรณีข้อสงสัยเกี่ยวกับการบริหารจัดการเงินบริจาคของมูลนิธิองค์กรทำดี ของ บุ๋มปนัดดา วงศ์ผู้ดี รวมทั้งข้อมูลเส้นทางการเงิน ที่ได้โอนเงินไปยังบุคคลกลางและผู้เกี่ยวข้อง อาทิ ช่างเอ๋ และ ก๊อต อธิป สามีของบุ๋ม ปนัดดา จนนำไปสู่คำถามทางสังคมถึงความโปร่งใสและเรื่องการดำเนินคดีทางอาญา

 

โดยทาง "ไทยนิวส์" ได้ไปสัมภาษณ์ ทนายสายหยุด เพ็งบุญชู ทนายความคนดัง เปิดเผยการวิเคราะห์ประเด็นทางกฎหมาย บทบาทของผู้เกี่ยวข้อง และแนวทางการต่อสู้คดีในเชิงวิชาการกฎหมาย ไว้อย่างครอบคลุม รอบด้าน ในแต่ละแง่มุมที่น่าสนใจ 

• วัตถุประสงค์การใช้เงินบริจาค และความเสี่ยงคดีฉ้อโกงประชาชน-ฟอกเงิน

หัวใจสำคัญของคดีเงินบริจาคอยู่ที่ "วัตถุประสงค์ของการรับบริจาค" และ "เส้นทางการเงิน 

ประเด็นฉ้อโกงประชาชน

หากมีการประกาศระบุวัตถุประสงค์ชัดเจน เช่น ระดมทุนจัดตั้งโรงครัวช่วยเหลือผู้ประสบภัย ใช้งบประมาณวันละ 500,000 บาท แต่เมื่อได้รับเงินบริจาคยอดรวมสูงถึง 5–10 ล้านบาท แล้วกลับนำเงินส่วนต่างที่เหลือไปใช้ผิดวัตถุประสงค์ หรือนำไปใช้ในกิจการส่วนตัว ย่อมเข้าข่ายความผิดฐานฉ้อโกงประชาชนตามกฎหมายอาญา

ประเด็นการฟอกเงิน

หากพิจารณาพบว่ามีความผิดมูลฐานจากการนำเงินบริจาคไปใช้ผิดวัตถุประสงค์ การโอนเงินต่อไปยังบุคคลอื่น หรือการนำเงินไปเปลี่ยนสภาพเป็นทรัพย์สิน เช่น อสังหาริมทรัพย์ หรือพูลวิลล่า อาจเข้าข่ายความผิดตาม พ.ร.บ.ป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน พ.ศ. 2542 ซึ่งผู้เกี่ยวข้องจะต้องชี้แจงที่มาของทรัพย์สินต่อสำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน (ปปง.) หากพิสูจน์ไม่ได้อาจถูกยึดอายัดทรัพย์สินและได้รับโทษจำคุก

• วิเคราะห์บทบาทและความรับผิดทางกฎหมายของ บุ๋ม ปนัดดา , ช่างเอ๋ และ ก๊อต อธิป

บุ๋ม ปนัดดา
ในฐานะบุคคลมีชื่อเสียงและผู้ประกาศระบุวัตถุประสงค์ในการรับบริจาค ต้องถูกตรวจสอบว่าเงินบริจาคทั้งหมดที่เข้ามาถูกนำไปใช้ตรงตามที่ระบุไว้หรือไม่ การใช้ชื่อบัญชีบุคคลอื่นหรือบัญชีส่วนตัวที่เกี่ยวโยงกับมูลนิธิ ทำให้ต้องมีหน้าที่พิสูจน์และแสดงรายการเดินบัญชี อย่างชัดเจน
 

ช่างเอ๋ ถูกพิจารณาใน 2 ข้อสันนิษฐาน

ผู้รับเหมาสุจริต

หากรับเงินเป็นค่าจ้างก่อสร้างตามปกติ และปฏิบัติงานจริง โดยไม่ทราบที่มาของเงินบริจาคที่นำมาจ่าย จะถือว่าขาดเจตนากระทำผิด

ตัวการร่วมหรือผู้สนับสนุน

หากทราบอยู่แล้วว่าเงินดังกล่าวเป็นเงินบริจาคที่นำมาใช้ผิดวัตถุประสงค์ แต่ยินยอมให้ใช้บัญชีเป็นทางผ่านเพื่อโอนเงินต่อไปยังบุคคลอื่น ช่างเอ๋อาจต้องร่วมรับผิดทางอาญาตามบทบาทและพยานหลักฐาน

ก๊อต อธิป
เป็นบุคคลที่ถูกตั้งข้อสงสัยมากที่สุดเนื่องจากเป็นผู้รับโอนเงินทอดสุดท้ายผ่านช่างเอ๋ แม้จะมีการกล่าวอ้างว่านำเงินไปใช้ก่อสร้างสำนักงานมูลนิธิ แต่กระบวนการโอนเงินผ่านบุคคลกลางหลายทอดแทนการโอนจากมูลนิธิถึงผู้รับเหมาโดยตรง ทำให้เกิดข้อสงสัยทางกฎหมาย ซึ่งต้องพิสูจน์ด้วยเอกสารสัญญาจ้างและใบอนุญาตก่อสร้างจริง

• ข้อต่อสู้ เงินส่วนตัว vs เงินบริจาค และการรับผิดแทน

การอ้างเงินส่วนตัว

หากบุ๋มอ้างว่าเงิน 30-40 ล้านบาทที่นำไปใช้นั้นเป็นเงินส่วนตัวที่ฝากไว้ในบัญชีอยู่แล้ว จำเป็นต้องแสดงหลักฐานทางการเงินย้อนหลังเพื่อยืนยันช่วงเวลาและที่มาของเงินส่วนตัวดังกล่าว หากตรวจสอบพบว่าไม่มีเงินส่วนตัวอยู่จริงก่อนหน้า ย่อมทำให้คำชี้แจงขาดความน่าเชื่อถือ

การอ้างว่าถูกสามีหลอก

การอ้างว่าถูกหลอกหรือความไว้วางใจส่วนตัว ไม่สามารถใช้เป็นข้อต่อสู้เพื่อพ้นผิดทางอาญาได้ทันที เจ้าพนักงานจะพิจารณาจากพยานหลักฐานเชิงประจักษ์และการลงนามในเอกสารเป็นหลัก

การรับผิดเพียงผู้เดียว หากก๊อตออกมาชี้แจงว่าตนเองเป็นผู้กระทำเพียงคนเดียว โดยบุ๋มไม่เกี่ยวข้อง จะเป็นไปได้หรือไม่?

หากก๊อต อธิปออกมารับผิดแทนทั้งหมดโดยอ้างว่าบุ๋มไม่มีส่วนเกี่ยวข้อง ไม่ได้ทำให้บุ๋มพ้นสภาพความรับผิดโดยอัตโนมัติ เจ้าหน้าที่จะตรวจสอบเส้นทางการโอนเงิน รายการเดินบัญชี และความสัมพันธ์ของธุรกรรมเป็นสำคัญ

ผลของการคืนเงิน และบทบาทของคณะกรรมการมูลนิธิฯ

การติดตามเงินคืน

การที่บุ๋มประกาศจะติดตามเงินคืนทุกบาททุกสตางค์ หรือการนำเงินมาคืนในภายหลัง ไม่ทำให้ความผิดทางอาญาที่สำเร็จแล้วระงับไป แต่การคืนเงินอาจถูกนำมาพิจารณาเป็นเหตุบรรเทาโทษในชั้นศาลได้เท่านั้น

มาตรฐานการบริหารงานมูลนิธิ

ตามหลักธรรมาภิบาล การอนุมัติงบประมาณเกินกว่า 500,000 บาท ควรผ่านมติคณะกรรมการมูลนิธิ มีการจัดทำสัญญาจ้าง คัดเลือกผู้รับเหมาอย่างโปร่งใส และเปิดเผยรายงานการเงินต่อสาธารณะ

สถานะของกรรมการมูลนิธิ เหตุใดทนายเปิ้ลจึงยังทำหน้าที่อยู่จนกระทั่งเกิดเรื่องแล้วจึงยุติบทบาท? เพิ่งทราบเรื่องหรือไม่?

การยุติบทบาทของกรรมการมูลนิธิไม่ได้หมายความว่ามีความผิด แต่กรรมการมีหน้าที่ต้องเข้าชี้แจงเอกสาร รายงานการประชุม และการตรวจสอบบัญชีในส่วนที่ตนรับผิดชอบ ทั้งนี้ ควรแยกแยะระหว่างบัญชีชื่อมูลนิธิโดยตรงกับบัญชีชื่อบุคคลเพื่อความเป็นธรรมแก่ทุกฝ่าย

คดีนี้ต้องอาศัยหลักฐานทางเอกสาร และเส้นทางการเงิน เป็นหลัก ไม่ว่าความสัมพันธ์ส่วนตัวระหว่างบุคคลจะเป็นอย่างไร การบริหารจัดการเงินที่ได้รับบริจาคจากประชาชนจำเป็นต้องมีระบบตรวจสอบที่รัดกุมและชี้แจงได้ทุกขั้นตอนตามกระบวนการทางกฎหมาย