เปิดตัว 2 เครื่องเทศ GI มะแขว่น-พริกไทยสุไหงอุเป เผ็ดหอมไม่ธรรมดา

กรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์ ชวนทำความรู้จัก 2 เครื่องเทศโบราณที่ได้รับการขึ้นทะเบียนสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ หรือ GI เมื่อเดือนสิงหาคมที่ผ่านมา ได้แก่ “มะแขว่นเชียงใหม่” จากจังหวัดเชียงใหม่ และ “พริกไทยสุไหงอุเป” จากจังหวัดสตูล โดยทั้ง 2 สินค้ามีเอกลักษณ์เฉพาะตัวจากสายพันธุ์ สภาพภูมิประเทศ ภูมิอากาศ และภูมิปัญญาการผลิตในแต่ละพื้นที่ สะท้อนศักยภาพสินค้าเกษตรไทยที่สามารถใช้ทรัพย์สินทางปัญญาสร้างความแตกต่าง เพิ่มมูลค่า และต่อยอดสู่ตลาดอาหารและผลิตภัณฑ์แปรรูปได้

 

 

นางอรมน ทรัพย์ทวีธรรม อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา เปิดเผยว่า การส่งเสริมสินค้าอัตลักษณ์ท้องถิ่นด้วยกลไก GI เป็นหนึ่งในนโยบายสำคัญของกระทรวงพาณิชย์ ภายใต้การนำของนางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ โดยมุ่งยกระดับสินค้าเกษตรตลอดห่วงโซ่ ตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ พร้อมพัฒนาสินค้าและสร้างมูลค่าเพิ่ม ควบคู่กับการส่งเสริมสินค้า GI เพื่อเพิ่มรายได้และสร้างความเข้มแข็งให้เกษตรกร SMEs และชุมชนผู้ผลิตอย่างยั่งยืน

 

 

นางอรมน กล่าวว่า การขึ้นทะเบียน GI ของ “มะแขว่นเชียงใหม่” และ “พริกไทยสุไหงอุเป” สะท้อนศักยภาพของสินค้าเกษตรที่มีความโดดเด่นจากแหล่งกำเนิด สามารถนำทรัพย์สินทางปัญญามาใช้สร้างความแตกต่าง เพิ่มมูลค่า และสร้างโอกาสทางการตลาด ตลอดจนช่วยยกระดับคุณภาพและมาตรฐาน สร้างความเชื่อมั่นให้ผู้บริโภค และเปิดโอกาสให้ผู้ผลิตนำอัตลักษณ์ของสินค้าไปต่อยอดเป็นวัตถุดิบสำหรับอาหาร เครื่องปรุง ผลิตภัณฑ์แปรรูป และผลิตภัณฑ์สมุนไพรที่มีมูลค่าเพิ่มได้หลากหลาย

 

“มะแขว่นเชียงใหม่” เครื่องเทศคู่ครัวล้านนา

“มะแขว่นเชียงใหม่” เป็นสมุนไพรพื้นบ้านที่ชาวล้านนาใช้ประโยชน์และสืบทอดภูมิปัญญาการผลิตมายาวนานกว่า 100 ปี โดยปลูกบริเวณไหล่เขาหรือพื้นที่สูงชันที่มีความสูงจากระดับน้ำทะเลประมาณ 800–1,200 เมตร สภาพอากาศค่อนข้างเย็นและมีความชื้นสูง ขณะที่ดินมีความเป็นกรดและระบายน้ำได้ดี ส่งผลให้มะแขว่นมีรสเผ็ดร้อนและกลิ่นหอมแรงเป็นเอกลักษณ์

ผลมะแขว่นมีลักษณะทรงกลม เปลือกขรุขระ ผลอ่อนสีเขียว ผลแก่สีแดง และเมื่อแก่จัดจะเปลี่ยนเป็นสีดำอมน้ำตาล ก่อนปริแตกออกเป็น 2 ซีก ภายในมีเมล็ดสีดำเป็นมัน นิยมนำมาใช้เป็นเครื่องเทศในอาหารพื้นเมืองภาคเหนือ ทั้งช่วยดับกลิ่นคาวและเพิ่มรสชาติอาหาร

ผลสดสามารถนำไปดองกับน้ำปลา รับประทานเป็นผักแนมกับลาบ หลู้ และส้า ส่วนผลแห้งใช้เป็นเครื่องเทศและปรุงรส โดยเป็นส่วนผสมสำคัญของพริกลาบหรือพริกแกงในเมนูอาหารพื้นเมือง เช่น ลาบ ยำไก่ แกงผักกาด แกงฟักใส่ไก่ แกงแค และแกงอ่อม นอกจากนี้ยังมีการใช้ตามภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อช่วยแก้อาการวิงเวียนและขับลมในลำไส้

มะแขว่นเชียงใหม่นับเป็นสินค้า GI รายการที่ 8 ของจังหวัดเชียงใหม่ ต่อจากผ้าตีนจกแม่แจ่ม ศิลาดลเชียงใหม่ ร่มบ่อสร้าง ข้าวก่ำล้านนา กาแฟเทพเสด็จ ส้มสายน้ำผึ้งฝาง และลิ้นจี่จักรพรรดิฝาง ปัจจุบันมีผู้ผลิตประมาณ 500–600 ราย มีผลผลิตเฉลี่ย 500–600 ตันต่อปี จำหน่ายทั้งในรูปแบบมะแขว่นสดและมะแขว่นแห้ง สร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจกว่า 15–18 ล้านบาทต่อปี และมีแนวโน้มเติบโตต่อเนื่องตามความต้องการของตลาด

 

 

“พริกไทยสุไหงอุเป” พริกไทยพื้นเมืองรสเผ็ดร้อนลึก

ด้าน “พริกไทยสุไหงอุเป” เป็นพริกไทยสายพันธุ์พื้นเมืองดั้งเดิมของอำเภอทุ่งหว้า จังหวัดสตูล โดดเด่นด้วยรสชาติเผ็ดร้อนลึกและกลิ่นหอมเข้ม เม็ดมีลักษณะทรงกลมขนาดค่อนข้างเล็ก ผิวเปลือกมันวาวหรือขรุขระขึ้นอยู่กับกระบวนการแปรรูป

แหล่งผลิตพริกไทยสุไหงอุเปมีสภาพภูมิประเทศเป็นพื้นที่ราบระหว่างพื้นที่สูงและชายทะเล มีแหล่งน้ำธรรมชาติและดินอุดมสมบูรณ์ อีกทั้งเป็นเส้นทางหากินของค้างคาวแม่ไก่กว่าแสนตัว ทำให้บริเวณดังกล่าวมีซากอินทรียวัตถุและมูลค้างคาวที่อุดมด้วยธาตุอาหาร โดยเฉพาะแคลเซียมและแมกนีเซียม ซึ่งมีส่วนช่วยในการเจริญเติบโตและการสร้าง “ไปเปอรีน” สารสำคัญที่ทำให้พริกไทยมีรสเผ็ดร้อนถึงร้อนลึก

พริกไทยสุไหงอุเปมีความผูกพันกับวิถีเศรษฐกิจของชุมชนมาอย่างยาวนาน โดยในอดีตพื้นที่อำเภอทุ่งหว้าเคยมีชื่อว่า “เมืองสุไหงอุเป” และเป็นชุมชนที่มีการติดต่อค้าขายกับต่างประเทศ โดยเฉพาะเกาะปีนัง พริกไทยถือเป็นหนึ่งในสินค้าสำคัญของพื้นที่ เนื่องจากแม้มีขนาดไม่ใหญ่ แต่มีความหอมและสามารถเก็บรักษาได้นาน

ชื่อ “พริกไทยสุไหงอุเป” จึงเป็นที่รู้จักและเรียกขานสืบต่อกันมากว่า 100 ปี และได้รับการยอมรับว่าเป็นพริกไทยคุณภาพดี มีความต้องการทั้งในตลาดไทยและต่างประเทศ

พริกไทยสุไหงอุเปนับเป็นสินค้า GI รายการที่ 3 ของจังหวัดสตูล ต่อจากจำปาดะสตูลและกระท้อนนาปริกสตูล สามารถสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจให้จังหวัดสตูลกว่า 4.3 ล้านบาทต่อปี

กรมทรัพย์สินทางปัญญาจะเดินหน้าสนับสนุนการใช้ประโยชน์จาก GI อย่างต่อเนื่อง ทั้งการจัดทำระบบควบคุมคุณภาพ ส่งเสริมการขออนุญาตใช้ตราสัญลักษณ์ GI อย่างถูกต้อง พัฒนาผลิตภัณฑ์ สร้างแบรนด์ และส่งเสริมการตลาดร่วมกับหน่วยงานภาครัฐและภาคเอกชน เพื่อผลักดัน “มะแขว่นเชียงใหม่” และ “พริกไทยสุไหงอุเป” ให้เป็นที่รู้จักในวงกว้าง

พร้อมต่อยอดจุดเด่นของเครื่องเทศทั้ง 2 ชนิดสู่การเป็นวัตถุดิบสำหรับเมนูอาหารคุณภาพ เครื่องปรุงรส ผลิตภัณฑ์แปรรูป และผลิตภัณฑ์สมุนไพร เพื่อเพิ่มมูลค่าผลผลิตและขยายโอกาสทางการตลาดให้เกษตรกรและผู้ประกอบการในพื้นที่

กรมทรัพย์สินทางปัญญาขอเชิญชวนผู้บริโภค ผู้ประกอบการร้านอาหาร และผู้ประกอบการอุตสาหกรรมอาหาร ร่วมสนับสนุนวัตถุดิบ GI จากเกษตรกรและชุมชนโดยตรง เพื่อเพิ่มทางเลือกในการใช้วัตถุดิบไทยที่มีแหล่งกำเนิดชัดเจนและมีเรื่องราว

ผู้สนใจสามารถสั่งซื้อ “มะแขว่นเชียงใหม่” ได้ที่ Facebook กลุ่มเกษตรกรมะแขว่นป่าแป๋ หรือโทร. 062-348-6982 และสั่งซื้อ “พริกไทยสุไหงอุเป” ได้ที่โทร. 094-455-4426