ผิดคาด อันดับ 1 ประเทศ ผู้สูงอายุยากจนที่สุดในโลก สวนทางภาพจำมากๆ

เมื่อเข้าสู่ยุคที่หลายประเทศกำลังเผชิญกับจำนวนประชากรสูงวัยที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ประเด็นเรื่องรายได้และคุณภาพชีวิตหลังเกษียณจึงกลายเป็นเรื่องที่ถูกจับตามองมากขึ้น โดยข้อมูลจากองค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (OECD) พบว่า ฐานะทางเศรษฐกิจของผู้สูงอายุในแต่ละประเทศมีความแตกต่างกันอย่างมาก

 

ข้อมูลจาก OECD Income Distribution Database ระบุอัตราความยากจนของประชากรอายุ 66 ปีขึ้นไป โดยใช้เกณฑ์ความยากจนที่ระดับ 50% ของค่ามัธยฐานรายได้ครัวเรือนของประชากรทั้งหมดในประเทศนั้นๆ ทำให้เป็นการวัด "ความยากจนสัมพัทธ์" ซึ่งช่วยสะท้อนว่าผู้สูงอายุมีรายได้อยู่ในระดับใดเมื่อเทียบกับมาตรฐานการครองชีพของคนในประเทศเดียวกัน

 

ผลการจัดอันดับพบว่า เกาหลีใต้มีสัดส่วนผู้สูงอายุที่อยู่ในภาวะยากจนสูงที่สุดในกลุ่ม OECD อยู่ที่ 39.8% หรือเกือบ 4 ใน 10 คน ขณะที่อัตราความยากจนของประชากรทั้งหมดในประเทศอยู่ที่ 14.9% และเด็กอยู่ที่ 8.5% สะท้อนให้เห็นถึงช่องว่างทางเศรษฐกิจระหว่างผู้สูงอายุกับประชากรกลุ่มอื่นอย่างชัดเจน

หนึ่งในปัจจัยสำคัญที่ถูกนำมาอธิบายสถานการณ์ดังกล่าว คือระบบบำนาญแห่งชาติของเกาหลีใต้ที่เริ่มก่อตั้งในปี 1988 ทำให้ผู้สูงอายุจำนวนมากในปัจจุบันมีระยะเวลาในการสะสมสิทธิประโยชน์ไม่มากพอ ส่งผลให้เงินบำนาญอาจไม่เพียงพอต่อค่าใช้จ่ายหลังเกษียณ และต้องเผชิญกับความเสี่ยงด้านรายได้มากกว่าคนรุ่นใหม่

 

รองลงมาคือกลุ่มประเทศบอลติก โดย ลัตเวียมีอัตราความยากจนในกลุ่มผู้สูงอายุ 34.3% เอสโตเนีย 29.8% และลิทัวเนีย 25.9% ซึ่งเมื่อพิจารณาโดยรวมแล้ว ประเทศในกลุ่มนี้มีค่าเฉลี่ยประมาณ 30% สูงกว่าค่าเฉลี่ยของ OECD ที่อยู่ที่ 14.8% มากกว่า 2 เท่า

 

ส่วนสหรัฐอเมริกาอยู่ในอันดับที่ 7 โดยมีผู้สูงอายุที่อยู่ในภาวะยากจนคิดเป็น 22.9% หมายความว่า ผู้สูงอายุชาวอเมริกันมากกว่า 1 ใน 5 มีรายได้ต่ำกว่าครึ่งหนึ่งของค่ามัธยฐานรายได้ในประเทศ และยังถือว่าสูงกว่าหลายประเทศในกลุ่ม G7 เช่น สหราชอาณาจักร 15.0% เยอรมนี 14.5% และอิตาลี 12.3%
 

ในอีกด้านหนึ่ง ยังมีประเทศที่สามารถรักษาสัดส่วนผู้สูงอายุยากจนให้อยู่ในระดับต่ำกว่า 5% ได้แก่ นอร์เวย์ 3.2% เช็กเกีย 3.6% เนเธอร์แลนด์ 4.6% และสโลวาเกีย 4.7% สะท้อนถึงความแตกต่างด้านระบบสวัสดิการ รายได้หลังเกษียณ และมาตรการคุ้มครองทางสังคมของแต่ละประเทศ

 

เมื่อเปรียบเทียบตัวเลขที่สูงสุดกับต่ำสุดจะเห็นความแตกต่างอย่างชัดเจน โดยอัตราความยากจนของผู้สูงอายุในเกาหลีใต้ที่ 39.8% สูงกว่านอร์เวย์ที่ 3.2% มากกว่า 12 เท่า ข้อมูลดังกล่าวจึงสะท้อนว่า การเข้าสู่สังคมสูงวัยไม่ได้มีเพียงเรื่องจำนวนประชากรสูงอายุเท่านั้น แต่ยังรวมถึงการสร้างระบบรายได้และสวัสดิการที่เพียงพอสำหรับชีวิตหลังเกษียณด้วย

 

ทั้งนี้ เกณฑ์ของ OECD เป็นการวัดความยากจนแบบสัมพัทธ์ โดยเปรียบเทียบรายได้ของแต่ละคนกับค่ามัธยฐานรายได้ภายในประเทศ จึงไม่ได้หมายความว่าผู้สูงอายุที่ถูกจัดอยู่ในกลุ่มยากจนจะมีรายได้หรือมาตรฐานการครองชีพเท่ากันทุกประเทศ แต่ตัวเลขดังกล่าวช่วยให้เห็นภาพความเหลื่อมล้ำทางรายได้และสถานะทางเศรษฐกิจของผู้สูงอายุเมื่อเทียบกับประชากรกลุ่มอื่นในสังคมได้อย่างชัดเจน

ข้อมูลจาก visualcapitalist