HIV ตรวจเองได้แล้ว เปิดวิธีเช็กเบื้องต้น ใครเสี่ยงเช็กด่วน

 จากกรณีที่เพจ "โรสกันน๊อค" เผยเรื่องราวของนายจ้างรายหนึ่งที่จ้างพี่เลี้ยงมาดูแลงานบ้าน ก่อนภายหลังพบว่าพี่เลี้ยงติดเชื้อ HIV ระยะที่ 3 และมีโรคแทรกซ้อนหลายชนิด รวมถึงวัณโรคปอด ทำให้สมาชิกในบ้านต้องเข้ารับการตรวจสุขภาพทั้งหมด โดยเจ้าของเรื่องตรวจพบความผิดปกติที่ปอดและต้องรักษาวัณโรค กลายเป็นประเด็นที่สังคมให้ความสนใจอย่างมาก ท่ามกลางความกังวลเกี่ยวกับสถานการณ์ HIV ในประเทศไทย ซึ่งยังพบผู้ติดเชื้อรายใหม่ประมาณ 7,000-8,000 คนต่อปี และยังต้องเฝ้าระวังการแพร่ระบาดในกลุ่มเยาวชนอายุ 15-24 ปี

 

 ล่าสุดเมื่อวันที่ 4 สิงหาคม 2569 รศ.ดร.เจษฎา เด่นดวงบริพันธ์ หรือ "อ.เจษฎ์" ได้แชร์ข้อมูลผ่านเฟซบุ๊ก Jessada Denduangboripant พร้อมแนะนำว่า ปัจจุบันประชาชนสามารถหาซื้อชุดตรวจคัดกรอง HIV ด้วยตัวเองได้ตามท้องตลาด เพื่อใช้ตรวจเบื้องต้นที่บ้านได้อย่างสะดวก

อ.เจษฎ์ ระบุว่า ชุดตรวจ HIV ด้วยตัวเอง (HIV Self Test) เป็นอุปกรณ์ทางการแพทย์สำหรับคัดกรองเบื้องต้น เหมาะกับผู้ที่มีความเสี่ยงและต้องการความเป็นส่วนตัว โดยประเทศไทยมีชุดตรวจที่ได้รับการขึ้นทะเบียนอยู่ 2 รูปแบบ ได้แก่

 

• แบบเจาะเลือดปลายนิ้ว ใช้เลือดจากปลายนิ้วหยดลงบนแผ่นทดสอบ ใช้เวลาประมาณ 1-15 นาที ขึ้นอยู่กับชนิดของชุดตรวจ และมีความแม่นยำสูง
• แบบเก็บตัวอย่างน้ำในช่องปาก ใช้แผ่นทดสอบป้ายบริเวณเหงือกด้านบนและด้านล่าง จากนั้นนำไปแช่ในน้ำยา รอประมาณ 20 นาทีจึงอ่านผล โดยก่อนตรวจควรงดรับประทานอาหารและดื่มน้ำอย่างน้อย 15 นาที และไม่ควรแปรงฟันหรือทำความสะอาดช่องปากก่อนตรวจอย่างน้อย 30 นาที

  

อย่างไรก็ตาม ชุดตรวจดังกล่าวเหมาะสำหรับผู้ที่มีความเสี่ยงมาแล้ว อย่างน้อย 90 วัน เนื่องจากเป็นช่วงที่ร่างกายสร้างแอนติบอดีต่อเชื้อ HIV หากตรวจเร็วเกินไปอาจให้ผลลบลวง แม้ว่าจะมีการติดเชื้อแล้วก็ตาม นอกจากนี้ การใช้งานที่ไม่ถูกต้อง เช่น หยดเลือดไม่พอดี หรืออ่านผลผิดเวลา ก็อาจทำให้ผลคลาดเคลื่อนได้

อ.เจษฎ์ ยังแนะนำให้เลือกซื้อชุดตรวจที่ได้รับการรับรองจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) มีฉลากภาษาไทย ระบุข้อมูลผู้ผลิต เลขที่ใบอนุญาต วันหมดอายุ และมีคู่มือการใช้งานครบถ้วน

ทั้งนี้ ชุดตรวจ HIV ด้วยตัวเองเป็นเพียง การคัดกรองเบื้องต้น ไม่สามารถใช้ยืนยันการติดเชื้อได้ 100% หากผลตรวจออกมาเป็นบวก ควรรีบเข้ารับการตรวจยืนยันที่สถานพยาบาลโดยเร็ว ส่วนผู้ที่ผลเป็นลบแต่ยังมีพฤติกรรมเสี่ยง ควรปรึกษาแพทย์ รับคำแนะนำด้านการป้องกัน และใช้ถุงยางอนามัยทุกครั้งเมื่อมีเพศสัมพันธ์

  

ขอบคุณข้อมูลจาก: Jessada Denduangboripant