ทิศทางสื่อออนไลน์จะเป็นอย่างไร "SONP" เปิดเวทีแชร์มุมมอง เตรียมห้องข่าวรับการเปลี่ยนแปลงยุค AI

เมื่อวันที่ 22 กรกฎาคม 2569 สมาคมผู้ผลิตข่าวออนไลน์ (SONP) ร่วมกับกองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์ ภายใต้โครงการพัฒนาศักยภาพวิชาชีพส่งเสริมจริยธรรมสื่อมวลชน และผลิตสื่อสร้างระบบนิเวศสื่อที่ปลอดภัยและสร้างสรรค์ โดยการสนับสนุนจาก กองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์ จัดอบรม One Day Training ครั้งที่ 6 หัวข้อ Media & AI Outlook: The Second Half of 2026 อัปเดตทิศทางสื่อและ AI ครึ่งปีหลัง 

 

โดย คุณก้าวโรจน์ สุตาภักดี ที่ปรึกษาสมาคมผู้ผลิตข่าวออนไลน์ และ Senior Leader TNN Digital Media & AI และ คุณชุตินธรา วัฒนกุล ที่ปรึกษาสมาคมผู้ผลิตข่าวออนไลน์ และ บรรณาธิการบริหารข่าวออนไลน์ Thai PBS มาร่วมบรรยายและอัปเดตเทรนด์ แลกเปลี่ยนประสบการณ์จริง และเตรียมพร้อมก้าวทันการเปลี่ยนแปลงของอุตสาหกรรมสื่อในยุค AI

คุณชุตินธรา กล่าวถึงภูมิทัศน์สื่อและอาชีพนักข่าวในยุค AI โดยได้แสดงให้เห็นภาพความเปลี่ยนแปลงของภูมิทัศน์สื่อที่ AI เข้ามาเป็นตัวเร่งให้ทุกอย่างเปลี่ยนเร็วขึ้นอย่างมาก จนนักข่าวและองค์กรสื่อต้องปรับตัวกันแทบจะเป็นรายวันและรายชั่วโมง

คุณชุตินธรา กล่าวด้วยว่า พฤติกรรมการค้นหาที่เปลี่ยนจาก Google Search ไปสู่ AI เช่น Gemini และ ChatGPT พบว่าภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มีอัตราการใช้เพิ่มขึ้นเท่าตัว ปรากฏการณ์ Zero-Click และ AI Overview ทำให้ทราฟฟิกที่เคยวิ่งเข้าเว็บไซต์ข่าวลดลงอย่างต่อเนื่อง กระทบทั้งรูปแบบการวัดผล (KPI) และโมเดลรายได้จากโฆษณาแบบเดิม
สำหรับทางรอดของสื่อ คือ การปรับกลยุทธ์สู่ AI Search Optimization (AISO/AEO/GEO) ควบคู่กับการยึด First-party Data และคุณภาพเนื้อหาที่เขียนด้วยมนุษย์จริง ตามหลัก E-E-A-T ของ Google ซึ่งประกอบด้วยประสบการณ์ ความเชี่ยวชาญ ความน่าเชื่อถือ และความไว้วางใจ ถือเป็นจุดแข็งที่ AI ผลิตแทนไม่ได้

ส่วนคุณก้าวโรจน์ กล่าวว่า เป็นอีกครั้งที่เกิดการเปลี่ยนผ่านครั้งสำคัญของวงการสื่อดิจิทัลจากยุค SEO สู่ยุค GEO และ AI Agent ซึ่งจะเปลี่ยนพฤติกรรมการค้นหาและเสพสื่อของผู้คน โดยผู้ใช้มือถือมักหยุดอยู่ที่คำตอบแรกจาก AI หรือระบบเสิร์ช ส่งผลให้ทราฟฟิกที่ไหลเข้าเว็บไซต์ลดลงอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะเว็บข่าวที่รายได้โฆษณาไม่เติบโตตามยอดวิว 

ขณะที่แพลตฟอร์มอย่าง YouTube ก็เผชิญภาวะทราฟฟิกตกทั้งวงการ เนื่องจากผู้ชมย้ายเวลาไปสู่คอนเทนต์แนวตั้ง ดราม่า และเนื้อหาที่สร้างด้วย AI คาดว่าในอนาคต Google และผู้เล่นรายใหญ่จะเร่งหาช่องทางรายได้ใหม่ผ่านโมเดลสมาชิก (Subscription) แทนการพึ่งพาโฆษณาเพียงอย่างเดียว ขณะที่คนทำสื่อต้องยกระดับการใช้ AI จากการสั่งงานแบบ Prompt เดี่ยว ไปสู่การออกแบบ Workflow Automation เต็มรูปแบบในห้องข่าว ภายใต้แนวคิด Human-in-the-Loop ควบคู่ไปกับเรื่องจริยธรรมและกฎหมาย PDPA ซึ่งคาดว่าในอีก 2-3 เดือนข้างหน้า องค์กรจะถูกผลักดันให้ปรับใช้ระบบอัตโนมัติ และจะใช้งานจริงอย่าวกว้างภายในสิ้นปี องค์กรสื่อที่ปรับตัวได้ทันจะเป็นฝ่ายได้เปรียบ ขณะที่ความคิดสร้างสรรค์ของมนุษย์ยังคงเป็นตัวชี้ขาดเหนือการผลิตซ้ำของ AI

วันเดียวกันนี้ สมาชิกยังร่วมรับฟัง แนวทางการตัดสินรางวัลข่าวดิจิทัลยอดเยี่ยม ประจำปี 2569 โดย ดร.มานะ ตรีรยาภิวัฒน์ นักวิชาการอิสระ และ กรรมการตัดสินรางวัล กล่าวถึงการยกระดับมาตรฐานงานข่าวสู่เวทีรางวัลวิชาชีพ โดยระบุตอนหนึ่งว่า ปัจจุบันพฤติกรรมการบริโภคข่าวสารเปลี่ยนผ่านสู่ดิจิทัลอย่างเต็มรูปแบบในทุกช่วงวัย ทำให้เกิดการแข่งขันที่สูงมากในระดับวินาทีต่อวินาที สมาคมผู้ผลิตข่าวออนไลน์จึงมุ่งเน้นส่งเสริมการสร้างข่าวคุณภาพที่ส่งผลต่อความคิด ทัศนคติ และการเปลี่ยนแปลงทางสังคม มากกว่าการมุ่งเน้นเพียงยอดวิวเพียงอย่างเดียว

ดร.มานะ กล่าวด้วยว่า ในปีนี้ยังเปิดกว้างให้สามารถใช้เทคโนโลยี AI ในกระบวนการสร้างสรรค์ได้ แต่มีเงื่อนไขสำคัญคือต้องระบุและชี้แจงให้ชัดเจนในเอกสารประกอบว่าใช้ AI ในส่วนประกอบใดบ้าง เพื่อความโปร่งใสและไม่ให้เกิดความได้เปรียบเสียเปรียบต่อผู้ที่ไม่ได้ใช้เทคโนโลยีดังกล่าว เพื่อเป็นการยกระดับมาตรฐานวิชาชีพสื่อออนไลน์และส่งเสริมให้ประชาชนได้เลือกรับข้อมูลข่าวสารที่มีประโยชน์อย่างแท้จริง พร้อมทั้งให้กำลังใจคนทำงานสื่อที่ยังคงทุ่มเทผลิตผลงานคุณภาพท่ามกลางกระแสความเปลี่ยนแปลงของยุคสมัย

 

นอกจากนี้ ผู้เข้าร่วมอบรมยังได้เรียนรู้แนวทางการพัฒนางานข่าวที่สามารถนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงเชิงสังคม ผ่านหัวข้อ “Unlocking Road Safety: มองลึกปัจจัยเสี่ยง เล่าเรื่องเปลี่ยนสังคม” โดย นพ.ธนะพงศ์ จินวงษ์ ผู้จัดการศูนย์วิชาการเพื่อความปลอดภัยทางถนน ซึ่งประเด็นความปลอดภัยทางถนนถือเป็นหนึ่งในโจทย์ของการประกวดข่าวดิจิทัลยอดเยี่ยม ประจำปี 2569

นพ.ธนะพงศ์ ตั้งโจทย์ท้าทายคนทำข่าวว่า จะทำอย่างไรให้สังคมหลุดออกจากความคุ้นชินกับข่าวอุบัติเหตุที่พบเห็นอยู่เป็นประจำ แม้ในแต่ละปีจะมีคนไทยเสียชีวิตบนท้องถนนมากกว่าหมื่นราย พร้อมเสนอให้มองเหตุการณ์อุบัติเหตุแต่ละกรณีเป็นเพียงยอดภูเขาน้ำแข็ง ซึ่งยังมีเงื่อนไขที่ไม่ปลอดภัย หรือ Unsafe Condition ซ่อนอยู่เบื้องหลัง ทั้งจากวิถีชีวิต ความเร่งรีบ การใช้โทรศัพท์มือถือ ตลอดจนข้อจำกัดและความผิดพลาดของมนุษย์

 

ในช่วงเวิร์กช็อป ผู้เข้าร่วมอบรมได้ฝึกวิเคราะห์ข่าวอุบัติเหตุ ที่มุ่งให้ผู้เข้าร่วมค้นหาปัจจัยเสี่ยงในแต่ละระดับ พร้อมระบุหน่วยงานหรือเจ้าภาพที่ต้องเข้ามารับผิดชอบ ตลอดจนทดลองเขียนพาดหัวข่าวที่สะท้อนต้นเหตุเชิงระบบ

 

นพ.ธนะพงศ์ กล่าวทิ้งท้ายว่า อยากเห็นสื่อมวลชนทำหน้าที่ผลักดันข่าวอุบัติเหตุไปสู่การเปลี่ยนแปลงเชิงระบบ เชื่อมโยงความรับผิดชอบไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และติดตามผลอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้การนำเสนอข่าวไม่จบลงเพียงการถอดบทเรียนจากเหตุการณ์ซ้ำ ๆ แต่สามารถนำไปสู่การแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นได้จริง