ชายวัย 52 ปวดหัวหนักจนทนไม่ไหว ไปหาหมอสแกนสมอง ตกใจยิ่งกว่าเดิม

กลายเป็นกรณีศึกษาทางการแพทย์ที่ได้รับความสนใจ หลังชายชาวอเมริกันวัย 52 ปี ซึ่งมีประวัติปวดไมเกรนเรื้อรัง ต้องเข้ารับการตรวจ หลังอาการปวดศีรษะเปลี่ยนไปอย่างชัดเจน โดยมีความถี่และความรุนแรงเพิ่มขึ้นต่อเนื่องนานถึง 4 เดือน แม้รับประทานยาแก้ปวดที่เคยใช้ได้ผลก็ไม่ดีขึ้น

 

แพทย์ตรวจพบรอยโรคลักษณะคล้ายถุงน้ำจำนวนมากกระจายอยู่ในสมอง ก่อนวินิจฉัยว่า ผู้ป่วยเป็นโรค พยาธิตัวตืดหมูในระบบประสาท (Neurocysticercosis) ซึ่งเกิดจากตัวอ่อนของพยาธิตัวตืดหมูเข้าไปก่อตัวเป็นถุงในสมอง

 

รายงานผู้ป่วยซึ่งเผยแพร่ในวารสาร American Journal of Case Reports ระบุว่า ชายรายนี้มีโรคประจำตัวหลายอย่าง ได้แก่ ไมเกรน เบาหวานชนิดที่ 2 ไขมันในเลือดสูง และโรคอ้วน แต่สิ่งที่ทำให้เขาตัดสินใจพบแพทย์คือ รูปแบบของอาการปวดศีรษะที่เปลี่ยนไปจากเดิม

 

ในช่วง 4 เดือนก่อนเข้ารับการตรวจ ผู้ป่วยมีอาการปวดหัวเกือบทุกสัปดาห์ อาการรุนแรงขึ้น โดยเฉพาะบริเวณท้ายทอยทั้งสองข้าง และไม่ตอบสนองต่อยาที่เคยใช้บรรเทาอาการ แม้การตรวจร่างกายและระบบประสาทเบื้องต้นยังไม่พบความผิดปกติเด่นชัด แต่แพทย์มองว่าการเปลี่ยนแปลงของอาการไมเกรนเป็นสัญญาณที่ไม่ควรมองข้าม

 

ผลตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ หรือ CT Scan พบจุดลักษณะคล้ายถุงน้ำจำนวนมากกระจายอยู่ในเนื้อสมองทั้งสองซีก ขณะที่การตรวจด้วย MRI พบอาการบวมรอบรอยโรคบางส่วน ก่อนตรวจเลือดเพิ่มเติมพบแอนติบอดีต่อโรคซีสติเซอร์โคซิส จึงยืนยันว่าเป็นโรคพยาธิตัวตืดหมูในระบบประสาท

 

พยาธิขึ้นสมองไม่ได้เกิดจากกินหมูดิบแล้วตัวพยาธิวิ่งขึ้นสมองโดยตรง

แพทย์อธิบายว่า หลายคนอาจเข้าใจผิดว่า การกินหมูสุก ๆ ดิบ ๆ จะทำให้ตัวพยาธิจากเนื้อหมูเข้าสู่สมองโดยตรง แต่ความจริงมีความแตกต่างกัน

การรับประทานเนื้อหมูที่มีตัวอ่อนพยาธิและปรุงไม่สุก อาจทำให้เกิดโรคพยาธิตัวตืดในลำไส้ หรือ Taeniasis แต่โรคพยาธิตัวตืดหมูในสมอง หรือ Neurocysticercosis เกิดจากการกลืน ไข่ของพยาธิตัวตืดหมู เข้าไป

ไข่พยาธิสามารถปนเปื้อนผ่านมือ อาหาร น้ำ หรือพื้นผิวต่าง ๆ จากนั้นตัวอ่อนจะฟักออกมา เคลื่อนเข้าสู่กระแสเลือด และไปสร้างถุงบริเวณกล้ามเนื้อ ดวงตา หรือสมองได้

สำหรับผู้ป่วยรายนี้ แพทย์ตั้งข้อสันนิษฐานว่า เขาอาจได้รับพยาธิตัวตืดจากการรับประทานเบคอนที่ปรุงไม่ทั่วถึง จนเกิดพยาธิตัวเต็มวัยในลำไส้ ก่อนอาจเกิดการติดเชื้อซ้ำจากการปนเปื้อนของไข่พยาธิผ่านสุขอนามัยของมือ หรือที่เรียกว่า autoinfection อย่างไรก็ตาม ยังไม่มีหลักฐานยืนยันว่าเบคอนเป็นสาเหตุโดยตรงเพียงอย่างเดียว

รักษาด้วยยาฆ่าพยาธิ อาการปวดหัวดีขึ้น

หลังได้รับการวินิจฉัย ผู้ป่วยได้รับยาต้านปรสิตร่วมกับยาลดการอักเสบและลดอาการบวมในสมอง โดยแพทย์ติดตามอย่างใกล้ชิด เนื่องจากเมื่อพยาธิถูกทำลาย ร่างกายอาจเกิดปฏิกิริยาอักเสบบริเวณรอยโรคเพิ่มขึ้นชั่วคราว

หลังการรักษา อาการปวดศีรษะของผู้ป่วยดีขึ้น และผลสแกนติดตามพบว่ารอยโรคในสมองลดลง

แพทย์ระบุว่า กรณีนี้เป็นตัวอย่างสำคัญว่า ผู้ที่มีประวัติไมเกรนไม่ควรคิดว่าอาการปวดหัวทุกครั้งเกิดจากโรคเดิม โดยเฉพาะหากอาการมีการเปลี่ยนแปลง เช่น ปวดถี่ขึ้น รุนแรงขึ้น หรือยาที่เคยใช้เริ่มไม่ได้ผล

 

 

เตือนเบคอนไม่ใช่อาหารที่มีพยาธิทุกชิ้น แต่ต้องปรุงให้ถูกวิธี

ผู้เชี่ยวชาญระบุว่า เบคอนไม่ได้หมายความว่าจะมีพยาธิเสมอไป ความเสี่ยงขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย ทั้งแหล่งที่มาของเนื้อสัตว์ กระบวนการผลิต การเก็บรักษา และการปรุงอาหาร

สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยงคือ เนื้อหมูหรือผลิตภัณฑ์จากหมูที่ไม่ทราบแหล่งที่มา รวมถึงเบคอน ไส้กรอก แฮม หรือเนื้อรมควันที่ยังดิบ สุกเพียงด้านนอก หรือมีเนื้อสัมผัสดิบอยู่ภายใน

นอกจากนี้ การดูจากสีของเนื้อเพียงอย่างเดียวอาจไม่สามารถบอกได้ว่าสุกปลอดภัยหรือไม่ เพราะผลิตภัณฑ์แปรรูปบางชนิดยังคงมีสีชมพูแม้ผ่านความร้อนแล้ว การใช้เครื่องวัดอุณหภูมิอาหารจึงเป็นวิธีที่แม่นยำกว่า

ปวดหัวแบบไหนควรรีบพบแพทย์

แพทย์ย้ำว่า กรณีนี้ไม่ได้หมายความว่าคนที่กินเบคอนแล้วปวดหัวจะต้องมีพยาธิในสมอง แต่เป็นเครื่องเตือนว่าอาการปวดศีรษะที่เปลี่ยนแปลงไปไม่ควรมองข้าม

หากมีอาการปวดศีรษะรุนแรงขึ้นผิดปกติ ปวดถี่กว่าเดิม ยาที่เคยใช้ไม่ได้ผล มีอาการชัก ตามัว เห็นภาพผิดปกติ สับสน พูดไม่ชัด หรือมีอาการชาและอ่อนแรงบริเวณใบหน้า แขน หรือขา ควรรีบเข้าพบแพทย์เพื่อรับการตรวจวินิจฉัย

กรณีนี้จึงไม่ใช่เพียงคำเตือนเรื่องการรับประทานเบคอน แต่เป็นบทเรียนเรื่องการเลือกอาหารจากแหล่งที่เชื่อถือได้ ปรุงเนื้อสัตว์ให้สุกอย่างเหมาะสม รักษาสุขอนามัย และหมั่นสังเกตความผิดปกติของร่างกาย เพราะอาการเล็กน้อยบางอย่างอาจเป็นสัญญาณของโรคร้ายแรงที่ซ่อนอยู่ได้

 

ข้อมูลจาก hk01