"เปลือกแตงโม" ถูกใช้เป็นสมุนไพรโบราณ หมอนำมาใช้ดูแลสุขภาพ

หลายคนมักปอก “เปลือกแตงโม” ทิ้งหลังรับประทานเนื้อสีแดงฉ่ำ แต่ล่าสุดมีข้อมูลจากเว็บไซต์ Docnhanh ของเวียดนาม อ้างคำแนะนำจากแพทย์แผนกแพทย์แผนดั้งเดิม โรงพยาบาล 19-8 กรุงฮานอย ระบุว่า เปลือกแตงโมถูกนำมาใช้ในตำรับแพทย์แผนตะวันออกมาอย่างยาวนาน โดยเชื่อว่าช่วยคลายร้อนและสนับสนุนการขับปัสสาวะ

 

อย่างไรก็ตาม ข้อมูลดังกล่าวควรมองเป็นเพียงแนวทางดูแลสุขภาพเบื้องต้น ไม่ใช่วิธีรักษาโรคแทนแพทย์ โดยเฉพาะอาการปัสสาวะแสบขัด ซึ่งอาจเกี่ยวข้องกับการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ และควรพบแพทย์หากมีอาการรุนแรง เป็นซ้ำ มีไข้ ปวดหลัง หรือมีเลือดปนในปัสสาวะ

 

เปลือกแตงโมในมุมแพทย์แผนตะวันออก ซึ่งตามตำรับแพทย์แผนตะวันออก เปลือกแตงโมมีรสหวาน ฤทธิ์ค่อนข้างเย็น นิยมใช้เพื่อช่วยคลายร้อน บรรเทาอาการร้อนใน และช่วยเรื่องการขับปัสสาวะตามแนวคิดแพทย์แผนดั้งเดิม

 

ขณะที่ Cleveland Clinic ระบุว่า แตงโมเป็นผลไม้ที่มีน้ำสูงประมาณ 91% ช่วยเพิ่มความสดชื่น และมีสารอาหารหลายชนิด เช่น วิตามินซี วิตามินเอ โพแทสเซียม และแมกนีเซียม อีกทั้งส่วนเปลือกยังมีน้ำตาลน้อยกว่าเนื้อแตงโม และมีไฟเบอร์มากกว่า

 

• ตำรับใช้เปลือกแตงโมที่ถูกพูดถึง

รายงานดังกล่าวยังกล่าวถึงการใช้เปลือกแตงโมในตำรับพื้นบ้านหลายรูปแบบ โดยเน้นว่าควรใช้ด้วยความระมัดระวัง และไม่ควรใช้แทนการวินิจฉัยหรือการรักษาจากแพทย์

• กรณีร้อนในหรือปัสสาวะแสบขัด มีการแนะนำให้ใช้เปลือกแตงโมสดหรือแห้งประมาณ 10-40 กรัม ต้มกับน้ำประมาณ 500 มิลลิลิตร แล้วดื่มเป็นน้ำต้มสมุนไพร
• กรณีท้องเสีย มีการกล่าวถึงการใช้เปลือกแตงโมแห้งประมาณ 20 กรัม ต้มกับน้ำ 500 มิลลิลิตร เคี่ยวให้เหลือประมาณ 300 มิลลิลิตร แล้วแบ่งดื่มระหว่างวัน
• กรณีมีไข้ อ่อนเพลีย หรือเหงื่อออกผิดปกติ มีตำรับที่ใช้เปลือกแตงโมร่วมกับสมุนไพรอื่น เช่น ดอกสายน้ำผึ้งและใบไผ่ แต่ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนใช้ร่วมกับสมุนไพรหลายชนิด
• วิธีเตรียมเปลือกแตงโมก่อนใช้

หากต้องการนำเปลือกแตงโมมาใช้ ควรล้างผลแตงโมให้สะอาดก่อนผ่า และหลังรับประทานเนื้อแตงโมแล้ว ให้ปอกเปลือกสีเขียวแข็งด้านนอกออก เหลือเฉพาะส่วนสีขาวด้านใน

ส่วนสีขาวนี้สามารถนำไปใช้แบบสด หรือหั่นเป็นชิ้นบาง ๆ แล้วตากแดดจนแห้ง จากนั้นเก็บไว้ในภาชนะสะอาด ปิดฝาให้สนิท และวางในที่แห้ง เย็น ไม่อับชื้น เพื่อลดความเสี่ยงจากเชื้อราและการปนเปื้อน

ใครบ้างควรระวัง
แม้แตงโมและเปลือกแตงโมจะถูกพูดถึงในแง่ช่วยคลายร้อน แต่ไม่ใช่ทุกคนที่เหมาะกับการรับประทานในปริมาณมาก ผู้ที่ระบบย่อยอาหารไว ท้องอืดง่าย หรือท้องเสียบ่อย ควรเริ่มจากปริมาณน้อยและสังเกตอาการของตนเอง

สำหรับผู้ป่วยโรคเบาหวาน Cleveland Clinic แนะนำว่าควรควบคุมปริมาณการรับประทาน เพราะแตงโมมีน้ำตาลตามธรรมชาติ ขณะที่ Harvard Health Publishing
 อธิบายว่า แม้แตงโมมีค่าดัชนีน้ำตาลสูง แต่ปริมาณคาร์โบไฮเดรตต่อหนึ่งหน่วยบริโภคไม่มาก ทำให้ภาระน้ำตาลโดยรวมค่อนข้างต่ำ หากรับประทานในปริมาณเหมาะสม

ส่วนผู้ที่เป็นโรคไต หรือได้รับคำแนะนำให้จำกัดน้ำและโพแทสเซียม ควรปรึกษาแพทย์หรือนักกำหนดอาหารก่อนรับประทานแตงโมหรือใช้เปลือกแตงโมเป็นประจำ รวมถึงหญิงตั้งครรภ์ เด็กเล็ก ผู้สูงอายุ และผู้ที่รับประทานยาประจำ ก็ควรระวังการใช้สมุนไพรด้วยตนเองเช่นกัน

 

• ปัสสาวะแสบขัด อย่าพึ่งสมุนไพรอย่างเดียว

อาการปัสสาวะแสบขัดอาจเกิดได้จากหลายสาเหตุ โดย NHS
 ระบุว่า อาการที่พบร่วมกับการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ อาจรวมถึงปัสสาวะบ่อย ปัสสาวะขุ่น มีกลิ่นผิดปกติ ปวดท้องน้อย ปวดหลัง มีไข้ หรือมีเลือดในปัสสาวะ

ดังนั้น หากมีอาการปัสสาวะแสบขัดต่อเนื่อง หรืออาการไม่ดีขึ้น ควรไปพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุที่แท้จริง โดยการดื่มน้ำต้มเปลือกแตงโมอาจเป็นเพียงแนวทางดูแลสุขภาพตามตำรับดั้งเดิม แต่ไม่ควรใช้แทนการรักษาที่จำเป็น

ข้อมูลจาก Docnhanh