ฟังให้จบก่อนดราม่า หมอโพสต์วิเคราะห์ ทำไม รพ.เอกชนถึงทิ้งบัตรทอง

"ทำไม รพ.เอกชนถึงทิ้งบัตรทอง" เมื่อข่าวโรงพยาบาลเอกชนทยอยถอนตัวจาก ระบบบัตรทอง เริ่มหนาหูขึ้นเรื่อยๆ หลายคนอาจตั้งคำถามด้วยความตกใจ หรือบางคนอาจมองไปถึงเรื่องของผลประโยชน์ แต่ในมุมมองของคุณหมอที่คลุกคลีอยู่กับหน้างานจริง กลับเห็นสัญญาณอันตรายที่ลึกกว่านั้น

บทวิเคราะห์นี้ไม่ใช่การโจมตีฝ่ายใด และไม่ใช่การทำลายความหวังของประชาชน แต่คือการตีแผ่ 'ต้นทุนที่ถูกมองข้าม' และรอยร้าวในระบบบริหารจัดการเงินที่กำลังดันให้โรงพยาบาลเดินไปถึงทางตัน หากเรายังอยากรักษา 'สิทธิที่ดีที่สุดของคนไทย' นี้ไว้ให้ยั่งยืน เราจำเป็นต้องมองข้ามความขัดแย้ง แล้วหันมาทำความเข้าใจกับปัญหาจริงๆ ที่เกิดขึ้น เพราะในวันที่ระบบแบกไม่ไหว คนที่ได้รับผลกระทบมากที่สุด... ก็คือพวกเราทุกคน

 

สัญญาณเตือน...การล่มสลายของระบบบัตรทองที่ไม่มีใครอยากให้เกิด เมื่อโรงพยาบาลเอกชนแห่ถอนตัวจากระบบนี้ โพสต์นี้อยากชวนทุกคนมามองบัตรทองแบบตรงไปตรงมา จะเล่าให้เห็นว่าข้างในมันกำลังเกิดอะไรขึ้น เพราะหลังจากนี้เราจะเห็นข่าวแบบนี้มากขึ้นเรื่อยๆ และบอกได้เลยว่าคนที่ใช้สิทธิ์บัตรทองทุกคนจะได้รับผลกระทบนี้ไม่ช้าก็เร็ว ขึ้นอยู่กับว่าสิทธิ์บัตรทองของคุณอยู่ที่โรงพยาบาลไหน (คนไทยมากกว่า 70% ใช้สิทธิ์นี้อยู่)

 

บัตรทอง = สิทธิ์ที่ดีมากของคนไทย
ไม่ว่าคุณจะรวยหรือจน แค่มีสิทธิ์นี้ เดินเข้าโรงพยาบาล คุณก็ได้รับการรักษาโดยที่ไม่ต้องจ่ายเงินตรงหน้า นี่คือสิ่งที่ดีและควรมีอยู่จริง

แต่คำว่าฟรีไม่มีอยู่จริง

ทุกการรักษามีต้นทุนเสมอ ทั้งค่ายา ค่าอุปกรณ์ ค่าเครื่องมือแพทย์ ค่าไฟ ค่าน้ำ และเงินเดือนบุคลากร ทุกอย่างนี้มีคนต้องจ่าย โรงพยาบาลเป็นคนออกเงินจ่ายให้คนไข้ไปก่อน แล้วค่อยไปเบิกคืนจาก สปสช. หรือคนถือกระเป๋าเงินของบัตรทอง

สปสช. คือใคร?

คือคนคุมเงินของระบบนี้ และเงินก้อนนี้มากกว่า 200,000 ล้านบาทต่อปี ใช่ครับฟังไม่ผิด 2 แสนล้านบาท หน้าที่คือจ่ายเงินคืนให้โรงพยาบาลเมื่อมีคนไข้มาใช้สิทธิ์บัตรทอง

 

ปัญหาคือ สปสช. ทำกับโรงพยาบาลแบบนี้

จ่ายไม่ครบ จ่ายช้า หรือไม่จ่ายเลย ลองนึกภาพนี้นะครับ คุณต้องควักเงินตัวเองซื้อของให้เพื่อนก่อน เพื่อนบอกว่าเดี๋ยวค่อยมาเบิกคืนทีหลังนะ แต่พอไปเบิกจริง เพื่อนจ่ายคืนไม่ครบ บางอย่างไม่จ่ายเลย หรือเลื่อนแล้วเลื่อนอีก ทำแบบนี้ทุกวันคุณจะยังอยากคบต่อไหม?

 

โรงพยาบาลเอกชนที่เข้าร่วมบัตรทองเริ่มถอนตัว เพราะอยู่ต่อเท่ากับขาดทุน และเขาเป็นเอกชนจึงเลือกออกได้ แต่โรงพยาบาลรัฐไม่มีสิทธิ์นั้น ถอนตัวไม่ได้ ต้องอยู่ต่อ ต้องรับคนไข้ต่อไม่ว่าจะขาดทุนแค่ไหน

 

แล้วอะไรจะเกิดขึ้นเมื่อเงินไม่พอ?

นี่คือสิ่งที่หลายคนไม่เคยเห็น โรงพยาบาลเริ่มไม่มีเงินซื้อของ ยาบางตัวเริ่มขาด อุปกรณ์บางอย่างต้องประหยัด อุปกรณ์บางอย่างที่จริงๆ ควรใช้ครั้งเดียวแล้วทิ้ง แต่ต้องยอมล้างแล้วใช้ซ้ำ ใช้ไปก่อนเพื่อให้ระบบยังเดินได้ ถามว่าควรไหม? ไม่ควรเลย แต่คำถามคือก็ไม่มีเงินแล้วจะให้ทำยังไง?

 

บางโรงพยาบาลสภาพแทบไม่ต่างจากพื้นที่กันดาร อุปกรณ์เก่า ใช้ซ้ำ ใช้จนหมดสภาพ แต่ก็ต้องใช้เพราะไม่มีทางเลือก แล้วใช้กับใคร ก็ใช้กับพวกคุณนั่นแหละ

 

ภาพใหญ่ที่กำลังเกิดขึ้น
โรงพยาบาลเอกชน ถอนตัว

โรงพยาบาลรัฐ แบกเพิ่ม

คนไข้ไหลเข้ารัฐมากขึ้น ภาระหนักขึ้นเรื่อยๆ

 

เปรียบเทียบให้เห็นภาพที่สุด บัตรทองเหมือนบัตรกินข้าวฟรี คุณกินได้ฟรี แต่คนถือเงินจ่ายร้าน จ่ายไม่ครบ จ่ายช้า หรือขาดเงิน จะเกิดอะไรขึ้น? ร้านเอกชนเลิกเข้าร่วม ร้านรัฐฝืนเปิดทั้งที่ทุนหมด ลดต้นทุนด้วยวิธีต่างๆ ข้าวกะเพราอาจจะเน้นข้าวลดหมู แล้วใส่ถั่วฝักยาวเยอะๆ แทน แต่สุดท้ายร้านรัฐก็จะเริ่มพังอยู่ดี

 

แล้วตอนนี้กำลังมีอะไรเกิดขึ้นอีก?

เริ่มมีความพยายามจากบางฝ่าย เช่น ทีมของ สว. บางท่านที่อยากปฏิรูประบบนี้ โดยเฉพาะองค์กรที่ถือเงินอย่าง สปสช. ซึ่งต้องยอมรับตรงๆ ว่าเป็นองค์กรที่แตะต้องยากมาก และแทบไม่มีนักการเมืองคนไหนพูดถึง

 

แต่สิ่งที่เริ่มเห็นคือ เมื่อเริ่มมีการตั้งคำถาม กลับมีการใช้ IO สร้างกระแสข่าวปลอมว่า สว. จะล้มล้างบัตรทอง ทั้งๆ ที่ไม่มีใครพูดแบบนั้นเลย สิ่งที่ต้องแยกให้ออกคือ การแก้คนคุมเงิน ไม่เท่ากับ การล้มบัตรทอง เราไม่ได้จะเอาสิทธิ์ประชาชนออก แต่กำลังพูดถึงการจัดการคนถือกระเป๋าเงินให้ระบบมันอยู่ได้จริง

 

ถ้าแยกตรงนี้ไม่ออก สิ่งที่จะเกิดขึ้นคือคุณจะไปต่อต้านคนที่กำลังพยายามแก้ปัญหาและปกป้องสิทธิ์ให้พวกคุณอยู่ สิ่งที่น่ากลัวที่สุดไม่ใช่วันนี้ แต่คือวันที่โรงพยาบาลแบกไม่ไหว วันนั้นคำว่ารักษาฟรีอาจจะยังอยู่ แต่ไม่มียาหรือไม่มีอุปกรณ์ให้รักษาแล้ว

 

โพสต์นี้ไม่ได้อยากให้กลัว แต่อยากให้เข้าใจและเริ่มตั้งคำถาม สุดท้ายนี้ ประชาชนอย่างเราควรตาสว่างกับทั้งระบบ ไม่ใช่แค่เชื่อสิ่งที่ถูกพูด แต่ต้องมองให้เห็นว่าอะไรคือปัญหาจริง และอะไรคือภาพที่ถูกสร้างขึ้น

 

ที่มาจาก หมอม็อดหมอเด็กขอเล่า บัตรทอง