กรุ๊ปเลือดเสี่ยงมะเร็งกระเพาะ หลังผลวิจัยบอกเสี่ยงกว่าที่คิด

หลายคนอาจเคยได้ยินผ่านหูมาบ้างว่า หมู่เลือด หรือ กรุ๊ปเลือด ไม่ได้บอกแค่นิสัยหรือใช้ตอนบริจาคเลือดเท่านั้น แต่อาจเกี่ยวข้องกับความเสี่ยงของโรคบางชนิดด้วย หนึ่งในประเด็นที่ถูกพูดถึงมานานคือ ความเป็นไปได้ที่หมู่เลือดบางแบบอาจสัมพันธ์กับ โรคมะเร็งทางเดินอาหาร โดยเฉพาะมะเร็งกระเพาะอาหาร ซึ่งแม้จะยังไม่ใช่เครื่องมือสำหรับใช้วินิจฉัยโรคโดยตรง แต่ข้อมูลจากงานวิจัยขนาดใหญ่ในหลายประเทศเริ่มชี้ไปในทิศทางที่คล้ายกันมากขึ้นเรื่อย ๆ

 

ในทางชีววิทยา ระบบหมู่เลือด A, B, O และ AB ถูกกำหนดจาก แอนติเจน บนผิวเม็ดเลือดแดง แต่สิ่งที่หลายคนอาจไม่รู้คือ แอนติเจนเหล่านี้ไม่ได้อยู่แค่ในกระแสเลือดเท่านั้น ยังพบได้บนพื้นผิวของเซลล์ในอวัยวะต่าง ๆ รวมถึงในของเหลวบางชนิดในร่างกายด้วย นักวิทยาศาสตร์จึงตั้งข้อสังเกตว่า หมู่เลือดอาจมีส่วนเกี่ยวข้องกับการยึดเกาะของเชื้อโรค การตอบสนองของระบบภูมิคุ้มกัน และสภาพแวดล้อมระดับเซลล์ที่เอื้อต่อการเกิดโรคบางประเภทได้

 

จากการวิเคราะห์ข้อมูลประชากรจำนวนมากตลอดหลายสิบปีที่ผ่านมา พบรูปแบบที่น่าสนใจว่า บางหมู่เลือดมีแนวโน้มสัมพันธ์กับความเสี่ยงมะเร็งกระเพาะอาหารสูงขึ้นเล็กน้อย ขณะที่บางหมู่เลือดกลับมีแนวโน้มต่ำกว่า โดยงานศึกษาแบบเมตาอะนาลิซิสหลายฉบับพบว่าความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้นนี้อยู่ในระดับ “เพิ่มเล็กน้อย” ไม่ใช่ระดับที่จะใช้ตัดสินว่าใครจะเป็นหรือไม่เป็นโรคแน่นอน ยกตัวอย่างเช่น งานวิจัยหนึ่งพบว่าความเสี่ยงเพิ่มขึ้นอยู่ราว 11-19% เมื่อเทียบกับกลุ่มอ้างอิง ซึ่งถือเป็น “ความเสี่ยงสัมพัทธ์” ไม่ใช่คำทำนายรายบุคคลแบบฟันธง

 

 

จากการเก็บข้อมูลขนาดใหญ่ (Big Data) ตลอดหลายทศวรรษ พบความเชื่อมโยงที่น่าสนใจดังนี้

กรุ๊ปเลือด A กับมะเร็งทางเดินอาหาร : งานวิจัยจาก Shanghai Cohort Study และผลวิเคราะห์อภิมานในวารสารระบาดวิทยาแห่งประเทศจีน ปี 2015 ระบุว่าผู้ที่มีเลือดกรุ๊ป A มีความเสี่ยงมะเร็งกระเพาะอาหารและมะเร็งลำไส้ใหญ่สูงกว่ากลุ่มอื่นประมาณ 20%

กรุ๊ปเลือด O กับความเสี่ยงที่ต่ำกว่า : ผลการศึกษาในหลายทวีปชี้ให้เห็นว่า ผู้ที่มีเลือดกรุ๊ป O มักมีความเสี่ยงต่อมะเร็งกระเพาะอาหารและมะเร็งตับอ่อนต่ำกว่าหมู่เลือดอื่น

 

หนึ่งในคำอธิบายที่ถูกพูดถึงมากคือเรื่องของ เชื้อ Helicobacter pylori หรือ H. pylori ซึ่งเป็นเชื้อแบคทีเรียสำคัญที่เกี่ยวข้องกับการอักเสบเรื้อรังของกระเพาะอาหาร แผลในกระเพาะ และเพิ่มความเสี่ยงมะเร็งกระเพาะอาหารในระยะยาว นักวิจัยบางส่วนมองว่า โครงสร้างของแอนติเจนตามหมู่เลือดอาจส่งผลให้เชื้อยึดเกาะกับเยื่อบุกระเพาะอาหารได้ต่างกัน รวมถึงอาจกระทบต่อการอักเสบและการตอบสนองของภูมิคุ้มกันในระดับเซลล์ด้วย 

นอกจากนี้ ยังมีอีก 2 กลไกที่นักวิทยาศาสตร์ให้ความสนใจ คือ

1. ระบบภูมิคุ้มกัน - หมู่เลือดอาจมีผลต่อการที่ร่างกายรับรู้และกำจัดเซลล์ผิดปกติ

2. ระดับการอักเสบในร่างกาย - เพราะการอักเสบเรื้อรังถือเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่เอื้อต่อการเกิดมะเร็งในหลายอวัยวะ

อย่างไรก็ตาม ข้อมูลเหล่านี้ยังเป็นการอธิบายในเชิง “แนวโน้ม” มากกว่าข้อสรุปตายตัว และยังต้องอาศัยงานวิจัยเพิ่มเติมเพื่ออธิบายกลไกให้ชัดเจนยิ่งขึ้น

 

แม้งานวิจัยจะชี้ให้เห็นความเชื่อมโยงบางอย่าง แต่แพทย์ย้ำตรงกันว่า สิ่งที่กำหนดความเสี่ยงมะเร็งจริง ๆ ยังเป็นเรื่องพฤติกรรมและปัจจัยแวดล้อมมากกว่า ไม่ว่าจะเป็นการสูบบุหรี่ การดื่มแอลกอฮอล์ การกินอาหารเค็มจัดหรืออาหารหมักดองบ่อยเกินไป ภาวะอ้วน การขาดผักผลไม้ รวมถึงประวัติคนในครอบครัว ล้วนมีน้ำหนักต่อความเสี่ยงมากกว่าหมู่เลือดหลายเท่า

อีกประเด็นสำคัญคือ การติดเชื้อที่ป้องกันได้ เช่น ไวรัสตับอักเสบบี ที่สัมพันธ์กับมะเร็งตับ หรือ เชื้อ HPV ที่สัมพันธ์กับมะเร็งปากมดลูก ซึ่งเป็นตัวอย่างชัดเจนว่าการป้องกันโรคด้วยวัคซีนและการตรวจคัดกรองตามช่วงวัย มีผลต่อการลดความเสี่ยงมะเร็งได้อย่างเป็นรูปธรรมมากกว่าการกังวลเรื่องหมู่เลือดเพียงอย่างเดียว

 

ดังนั้น หากคุณเป็นคนที่อยู่ในหมู่เลือดที่มีการพูดถึงบ่อยในงานวิจัย ไม่จำเป็นต้องตื่นตระหนก แต่ควรใช้ข้อมูลนี้เป็นแรงกระตุ้นให้หันมาใส่ใจสุขภาพมากขึ้น โดยเฉพาะผู้ที่อายุเกิน 40 ปี, มีอาการทางกระเพาะหรือทางเดินอาหารเรื้อรัง, หรือมีประวัติคนในครอบครัวป่วยเป็นมะเร็ง ควรเข้ารับการตรวจตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเหมาะสม

 

ท้ายที่สุด สิ่งที่สำคัญที่สุดอาจไม่ใช่คำถามว่า “เราเกิดมาเลือดกรุ๊ปอะไร” แต่คือคำถามว่า “วันนี้เราใช้ชีวิตแบบเพิ่มหรือลดความเสี่ยงให้ตัวเอง” เพราะถึงหมู่เลือดจะเปลี่ยนไม่ได้ แต่พฤติกรรมการใช้ชีวิตและการตรวจคัดกรองนั้น เราเลือกได้เสมอ

 

ข้อมูลจาก futura-sciences.com และ news.qq.com