บทพิสูจน์"Thai PBS" ผ่างบประมาณ"ภาษีบาป"ปีละ 2,000 ล้าน

ไทยพีบีเอส (Thai PBS) หรือ องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย (ส.ส.ท.) ได้รับงบประมาณหลักจาก "ภาษีบาป" (สุราและยาสูบ) ปีละไม่เกิน 2,000 ล้านบาท แต่ปัจจุบันหน่วยงานสื่อสาธารณะ มีรายจ่ายสูงกว่ารายได้ ทำให้เกิดคำถามถึงความคุ้มค่าในการใช้เงินภาษี กลายเป็นมรสุมใหญ่ที่ต้องเผชิญอยู่ในเวลานี้ 

ซึ่งประเด็นปัญหาที่ทำให้เกิดแรงกระเพื่อมครั้งใหญ่ ก็คือ เมื่อเดือนธันวาคม 2568 ที่ผ่านมา เมื่อพนักงานในองค์กรร้องเรียนเรื่องผู้บริหารระดับผู้อำนวยการสำนักข่าวและผู้เชี่ยวชาญพิเศษ รับเงินค่าพาหนะเหมาจ่ายรายเดือน (17,000 - 30,000 บาท) แต่ยังใช้รถส่วนกลางรับ-ส่งตนเอง ซึ่งอาจจะถือเป็นการรับผลประโยชน์ซ้ำซ้อนหรือไม่ จนเรื่องแดงลากยาวมาถึง  ปมจ้างผลิตรายการ ที่พบว่ามีบริษัทเอกชนเพียงรายเดียว กวาดสัญญาจ้างผลิตรายการข่าวแบบวิธีเฉพาะเจาะจงต่อเนื่อง 3 ปี (2566-2568) คิดเป็นมูลค่ารวมกว่า 36 ล้านบาท

• ที่มาของงบประมาณ

ไทยพีบีเอส ได้รับเงินบำรุงหลักจาก "ภาษีบาป" หรือภาษีสุราและยาสูบในอัตรา ร้อยละ 1.5 โดยตามพระราชบัญญัติ ส.ส.ท. พ.ศ. 2551 กำหนดให้มีรายได้จากส่วนนี้สูงสุด ไม่เกินปีละ 2,000 ล้านบาท อย่างไรก็ตาม ในช่วงปี 2557 เป็นต้นมา องค์กรมีรายได้เสริมจากการให้บริการโครงข่ายทีวีดิจิทัล (MUX) ทำให้รายได้รวมบางปีพุ่งสูงถึง 2,200 - 2,500 ล้านบาท

•  วิกฤตงบประมาณ "ตัวแดง" ต่อเนื่อง 3 ปีซ้อน

ประเด็นที่น่าจับตามองที่สุดคือการที่ไทยพีบีเอสประสบภาวะ รายจ่ายสูงกว่ารายได้ต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2565-2567 โดยมีตัวเลขขาดทุนสะสมรวมกว่า 705.3 ล้านบาท มีรายละเอียดดังนี้

1. ปี 2565: รายได้ 2,663.4 ล้านบาท รายจ่าย 2,915.2 ล้านบาท (ติดลบ 251.8 ล้านบาท)
2. ปี 2566: รายได้ 2,552.3 ล้านบาท รายจ่าย 2,827.4 ล้านบาท (ติดลบ 275.6 ล้านบาท)
3. ปี 2567: รายได้ 2,594.8 ล้านบาท รายจ่าย 2,771.9 ล้านบาท (ติดลบ 177.9 ล้านบาท)

ภาวะดังกล่าวส่งผลให้สินทรัพย์รวมขององค์กรลดลงจาก 7,371.6 ล้านบาทในปี 2565 เหลือเพียง 6,909.1 ล้านบาทในปี 2567

•  เจาะลึกรายจ่ายที่พุ่งสูงขึ้น

สาเหตุสำคัญที่ทำให้รายจ่ายบวมโตมาจาก 2 ส่วนหลัก

1. ค่าใช้จ่ายบุคลากร: เพิ่มขึ้นทุกปีอย่างต่อเนื่อง จาก 736.9 ล้านบาทในปี 2565 เป็น 802.8 ล้านบาทในปี 2567 ซึ่งส่วนใหญ่เป็นเงินเดือนและค่าตอบแทน
2. ค่าใช้จ่ายด้านสารสนเทศ (IT) พบความผิดปกติที่งบส่วนนี้พุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว จาก 160.4 ล้านบาทในปี 2565 ทะยานสู่ 192.3 ล้านบาทในปี 2567
3. ต้นทุนการผลิตรายการ แม้ภาพรวมจะลดลงแต่ยังมีค่าใช้จ่ายแฝง เช่น ค่าจ้างบุคลากรภายนอกที่สูงถึง 137.7 - 172.2 ล้านบาทต่อปี

• ข้อครหาความไม่โปร่งใสและการตรวจสอบจาก สตง.

ปัจจุบันสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) ได้ตั้ง ทีมเฉพาะกิจ 16 คน เข้าตรวจสอบไทยพีบีเอสเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ โดยมีประเด็นร้อนที่ส่งผลต่อความเชื่อมั่นเรื่อง "ความคุ้มค่า" อาทิ

• ปมจ้างผลิตรายการวิธีพิเศษ

พบการจ้างบริษัทเอกชนรายเดียวผลิตรายการข่าวด้วย "วิธีเฉพาะเจาะจง" ติดต่อกัน 3 ปี (2566-2568) มูลค่ากว่า 36 ล้านบาท ซึ่งถูกตั้งคำถามว่าเป็นการเลี่ยงการประมูลหรือไม่ เนื่องจากไทยพีบีเอสมีบุคลากรและอุปกรณ์พร้อมอยู่แล้ว

• การใช้รถหลวงซ้ำซ้อน

ข้อร้องเรียนเรื่องผู้บริหารรับเงินค่าพาหนะเหมาจ่ายรายเดือน (17,000 - 30,000 บาท) แต่ยังใช้รถส่วนกลางรับ-ส่งตนเอง

• วุฒิสภา เคยตั้งข้อสังเกต "การใช้งบประมาณเกินกว่าที่ได้รับ การจัดซื้อจัดจ้างด้วยวิธีพิเศษ"

ในการรายงานผลการปฏิบัติงานประจำปี 2566 ต่อที่ประชุมวุฒิสภา ครั้งที่ 13 (สมัยสามัญประจำปีครั้งที่ 1) เมื่อวันที่ 17 กับยายน 2567 การตั้งข้อสังเกตจากวุฒิสภา นั้น ได้เคยท้วงติงเรื่องการใช้งบประมาณเกินกว่าที่ได้รับ และความคุ้มค่าของการมี "สภาผู้ชมผู้ฟัง" และ "นักข่าวพลเมือง" ว่ามีส่วนร่วมจริงหรือไม่

เปิดรายงานงบการเงินของไทยพีบีเอส 2565-2567 

• ปี 2565

สินทรัพย์รวม 7,371.6 ล้านบาท

รายได้รวม 2,663.4 ล้านบาท

ค่าใช้จ่ายรวม 2,915.2 ล้านบาท แบ่งเป็น

1.ค่าใช้จ่ายบุคลากร 736.9 ล้านบาท

เงินเดือนและค่าตอบแทน 609.7ล้านบาท
ค่าใช้จ่ายสวัสดิการ 64 ล้านบาท
ค่าใช้จ่ายเงินผลประโยชน์พนักงาน 63.1ล้านบาท
2.ต้นทุนผลิตและจัดหารายการ 1,165 ล้านบาท แบ่งเป็น

ค่าจัดหารายการตัดจำหน่าย 742 ล้านบาท
ค่าใช้จ่ายพิธีกร 45 ล้านบาท
ค่าผู้ประกาศ 20.2 ล้านบาท
ค่าใช้จ่ายแขกรับเชิญ 33.5 ล้านบาท
ค่าลิขสิทธิ์ข่าว 21.3 ล้านบาท
ค่าอุปกรณ์ประกอบการถ่ายทำ 32.4 ล้านบาท
ค่าจ้างบุคลากรภายนอก 172.2 ล้านบาท
ค่าผลิตรายการวิทยุ 5.6 ล้านบาท
ต้นทุนเกี่ยวกับข่าวและรายการ 23.7 ล้านบาท
ค่าใช้จ่ายในการเดินทาง 33.6 ล้านบาท
ค่าโทรศัพท์และสัญญาณอินเตอร์เน็ต 2.7 ล้านบาท
ค่าเช่ายานพาหนะ 16.5 ล้านบาท
ค่าน้ำมันเชื้อเพลิง 5.1 ล้านบาท
ค่าประชาสัมพันธ์รายการ 4 ล้านบาท
ค่าใช้จ่ายอื่น 6.3 ล้านบาท
3.ต้นทุนโครงข่ายส่งสัญญาณฯ 215.2 ล้านบาท

4.ค่าใช้จ่ายในการดำเนินการ 413.7 ล้านบาท แบ่งเป็น

ค่าฝึกอบรมและพัฒนา 4.7 ล้านบาท
ค่าใช้จ่ายส่วนอาคารสำนักงาน 45.6 ล้านบาท
ค่าไฟฟ้า 30.7 ล้านบาท
ค่าใช้จ่ายในการเดินทาง 18.5 ล้านบาท
ค่าเช่ายานพาหนะ 18.7 ล้านบาท
ค่าน้ำมันเชื้อเพลิง 8.7 ล้านบาท
ค่าประชาสัมพันธ์ 11.2 ล้านบาท
ค่าอุปกรณ์ต่ำกว่าเกณฑ์ 9.4 ล้านบาท
ค่าวัสดุสิ้นเปลือง 4.8 ล้านบาท
ค่าซ่อมแซม 32.3 ล้านบาท
ค่าเบี้ยประกันภัย 6.7 ล้านบาท
ค่าใช้จ่ายงานสารสนเทศ 160.4 ล้านบาท
ค่าที่ปรึกษาและผู้เชี่ยวชาญ 7.6 ล้านบาท
ค่าเบี้ยประชุมและค่าใช้จ่ายในการประชุม 3.6 ล้านบาท
ค่าใช้จ่ายจัดกิจกรรม 10.3 ล้านบาท
ค่าใช้จ่ายบริหารงานอื่นๆ 39.7 ล้านบาท
5.ค่าเสื่อมราคาและค่าตัดจ่าย 384.2 ล้านบาท

• สรุปปี 2565 รายได้ต่ำกว่ารายจ่าย -251.8 ล้านบาท

• ปี 2566 

สินทรัพย์รวม 7,066.5 ล้านบาท

รายได้รวม 2,552.3 ล้านบาท

ค่าใช้จ่ายรวม 2,827.4 ล้านบาท แบ่งเป็น

1.ค่าใช้จ่ายบุคลากร 752.6 ล้านบาท 

เงินเดือนและค่าตอบแทน 631.1 ล้านบาท
ค่าใช้จ่ายสวัสดิการ 61.2 ล้านบาท
ค่าใช้จ่ายเงินผลประโยชน์พนักงาน 60.2 ล้านบาท
2.ต้นทุนผลิตและจัดหารายการ 1,032.6 ล้านบาท แบ่งเป็น

ค่าจัดหารายการตัดจำหน่าย 617 ล้านบาท
ค่าใช้จ่ายพิธีกร 42.5 ล้านบาท
ค่าผู้ประกาศ 20.4 ล้านบาท
ค่าใช้จ่ายแขกรับเชิญ 30.3 ล้านบาท
ค่าลิขสิทธิ์ข่าว 20.2 ล้านบาท
ค่าอุปกรณ์ประกอบการถ่ายทำ 42.5 ล้านบาท
ค่าจ้างบุคลากรภายนอก 154 ล้านบาท
ค่าผลิตรายการวิทยุ 6.3 ล้านบาท
ต้นทุนเกี่ยวกับข่าวและรายการ 17.4 ล้านบาท
ค่าใช้จ่ายในการเดินทาง 41.2 ล้านบาท
ค่าโทรศัพท์และสัญญาณอินเตอร์เน็ต 2.6 ล้านบาท
ค่าเช่ายานพาหนะ 15.9 ล้านบาท
ค่าน้ำมันเชื้อเพลิง 4.7 ล้านบาท
ค่าประชาสัมพันธ์รายการ 5.9 ล้านบาท
ค่าใช้จ่ายอื่น 10.8 ล้านบาท
3.ต้นทุนโครงข่ายส่งสัญญาณฯ 240.2 ล้านบาท

4.ค่าใช้จ่ายในการดำเนินการ 423.3 ล้านบาท แบ่งเป็น

ค่าฝึกอบรมและพัฒนา 3.4 ล้านบาท
ค่าใช้จ่ายส่วนอาคารสำนักงาน 44.2 ล้านบาท
ค่าไฟฟ้า 35.1 ล้านบาท
ค่าใช้จ่ายในการเดินทาง 19.9 ล้านบาท
ค่าเช่ายานพาหนะ 18.1 ล้านบาท
ค่าน้ำมันเชื้อเพลิง 9.1 ล้านบาท
ค่าประชาสัมพันธ์ 8.5 ล้านบาท
ค่าอุปกรณ์ต่ำกว่าเกณฑ์ 4.5 ล้านบาท
ค่าวัสดุสิ้นเปลือง 4.1 ล้านบาท
ค่าซ่อมแซม 18.4 ล้านบาท
ค่าเบี้ยประกันภัย 5.5 ล้านบาท
ค่าใช้จ่ายงานสารสนเทศ 177.9 ล้านบาท
ค่าที่ปรึกษาและผู้เชี่ยวชาญ 12.1 ล้านบาท
ค่าเบี้ยประชุมและค่าใช้จ่ายในการประชุม 3.8 ล้านบาท
ค่าใช้จ่ายจัดกิจกรรม 7.6 ล้านบาท
ค่าใช้จ่ายบริหารงานอื่นๆ 50.3 ล้านบาท
5.ค่าเสื่อมราคาและค่าตัดจ่าย 378.6 ล้านบาท

• สรุปปี 2566 รายได้ต่ำกว่ารายจ่าย -275.6 ล้านบาท

• ปี 2567 

สินทรัพย์รวม 6,909.1 ล้านบาท

รายได้รวม 2,594.8 ล้านบาท

ค่าใช้จ่ายรวม 2,771.9 ล้านบาท แบ่งเป็น

1.ค่าใช้จ่ายบุคลากร 802.8 ล้านบาท แบ่งเป็น

เงินเดือนและค่าตอบแทน 669.5 ล้านบาท
ค่าใช้จ่ายสวัสดิการ 64.8 ล้านบาท
ค่าใช้จ่ายเงินผลประโยชน์พนักงาน 68.4 ล้านบาท
3.ต้นทุนผลิตและจัดหารายการ 961.8 ล้านบาท

ค่าจัดหารายการตัดจำหน่าย 617 ล้านบาท
ค่าใช้จ่ายพิธีกร 42.4 ล้านบาท
ค่าผู้ประกาศ 20.4 ล้านบาท
ค่าใช้จ่ายแขกรับเชิญ 29.6 ล้านบาท
ค่าลิขสิทธิ์ข่าว 20.7 ล้านบาท
ค่าอุปกรณ์ประกอบการถ่ายทำ 33.4 ล้านบาท
ค่าจ้างบุคลากรภายนอก 137.7ล้านบาท
ค่าผลิตรายการวิทยุ 5.6 ล้านบาท
ต้นทุนเกี่ยวกับข่าวและรายการ 18.4 ล้านบาท
ค่าใช้จ่ายในการเดินทาง 39.2 ล้านบาท
ค่าโทรศัพท์และสัญญาณอินเตอร์เน็ต 1.9 ล้านบาท
ค่าเช่ายานพาหนะ 14.8 ล้านบาท
ค่าน้ำมันเชื้อเพลิง 5.1 ล้านบาท
ค่าประชาสัมพันธ์รายการ 4.1 ล้านบาท
ค่าใช้จ่ายอื่น 21.2 ล้านบาท
4.ต้นทุนโครงข่ายส่งสัญญาณฯ 230.2 ล้านบาท

5.ค่าใช้จ่ายในการดำเนินการ 416.7 ล้านบาท แบ่งเป็น

ค่าฝึกอบรมและพัฒนา 3.7 ล้านบาท
ค่าใช้จ่ายส่วนอาคารสำนักงาน 49 ล้านบาท
ค่าไฟฟ้า 31.1 ล้านบาท
ค่าใช้จ่ายในการเดินทาง 10.7 ล้านบาท
ค่าเช่ายานพาหนะ 16.4 ล้านบาท
ค่าน้ำมันเชื้อเพลิง 8.7 ล้านบาท
ค่าประชาสัมพันธ์ 6.3 ล้านบาท
ค่าอุปกรณ์ต่ำกว่าเกณฑ์ 3.5 ล้านบาท
ค่าวัสดุสิ้นเปลือง 5.6 ล้านบาท
ค่าซ่อมแซม 19.2 ล้านบาท
ค่าเบี้ยประกันภัย 4.9 ล้านบาท
ค่าใช้จ่ายงานสารสนเทศ 192.3 ล้านบาท
ค่าที่ปรึกษาและผู้เชี่ยวชาญ 9.6 ล้านบาท
ค่าเบี้ยประชุมและค่าใช้จ่ายในการประชุม 4.7 ล้านบาท
ค่าใช้จ่ายจัดกิจกรรม 1.8 ล้านบาท
ค่าใช้จ่ายบริหารงานอื่นๆ 48.4 ล้านบาท
6.ค่าเสื่อมราคาและค่าตัดจ่าย 360.1 ล้านบาท

• สรุปปี 2567 รายได้ต่ำกว่ารายจ่าย -177.9 ล้านบาท

ข้อมูลเหล่านี้แสดงให้เห็นถึงความท้าทายของไทยพีบีเอสในการพิสูจน์ตนเองกับมรสุมครั้งใหญ่ ว่า ไทยพีบีเอส สื่อสาธารณะ ยังคงเป็น "ที่พึ่งของสังคม"ที่ใช้ภาษีประชาชนอย่างคุ้มค่า ประสิทธิภาพ และประสิทธิผล   ตามที่กฎหมายกำหนดไว้จริงหรือไม่?? 

cr.ฐานเศรษฐกิจ
https://www.thansettakij.com/economy/652274
https://www.thansettakij.com/economy/652386