เพิ่งรู้ น้ำยาบ้วนปาก มีผลข้างเคียง ทำให้เกิด 2 โรคแบบไม่ตั้งใจ

การดูแลสุขภาพช่องปากอย่างการใช้น้ำยาบ้วนปาก อาจเป็นสิ่งที่หลายคนทำเป็นประจำเพื่อให้ลมหายใจสดชื่นและลดปัญหาเหงือกอักเสบ แต่ล่าสุดมีงานวิจัยออกมาเตือนว่า การใช้น้ำยาบ้วนปากบ่อยเกินไป อาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพร่างกายในระยะยาว โดยเฉพาะความเสี่ยงในการเกิดโรคเบาหวานและภาวะก่อนเบาหวาน
 

งานวิจัยดังกล่าวมาจากโครงการ San Juan Overweight Adults Longitudinal Study ซึ่งติดตามกลุ่มตัวอย่างจำนวน 945 คน ที่มีภาวะน้ำหนักเกินหรือโรคอ้วน อายุระหว่าง 40 - 65 ปี เป็นระยะเวลาประมาณ 3 ปี โดยผู้เข้าร่วมการศึกษาทุกคนไม่มีประวัติโรคเบาหวานหรือโรคหัวใจมาก่อน

 

ผลการศึกษาพบว่า ผู้ที่ใช้น้ำยาบ้วนปากอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง มีความเสี่ยงในการเกิดภาวะก่อนเบาหวานหรือโรคเบาหวานเพิ่มขึ้นถึงร้อยละ 49–55 เมื่อเทียบกับผู้ที่ไม่ใช้หรือใช้น้อยกว่า แม้จะตัดปัจจัยเสี่ยงอื่น ๆ เช่น อายุ การสูบบุหรี่ หรือการออกกำลังกายออกไปแล้วก็ตาม อย่างไรก็ตาม ผู้ที่ใช้น้ำยาบ้วนปากวันละ 1 ครั้งหรือน้อยกว่านั้น ไม่พบว่ามีความเสี่ยงเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ

 

นักวิจัยอธิบายว่า สาเหตุสำคัญมาจากกลไกของน้ำยาบ้วนปากที่ออกฤทธิ์ฆ่าเชื้อแบคทีเรีย ซึ่งไม่เพียงกำจัดเชื้อก่อโรคเท่านั้น แต่ยังทำลายแบคทีเรียชนิดดีในช่องปากไปพร้อมกัน แบคทีเรียดีเหล่านี้มีบทบาทในการเปลี่ยนสารไนเตรตจากอาหารให้กลายเป็นไนไตรต์ ก่อนที่ร่างกายจะนำไปสร้างเป็นไนตริกออกไซด์

 

ไนตริกออกไซด์มีความสำคัญต่อการควบคุมการไหลเวียนของเลือด ระดับความดันโลหิต และระบบเผาผลาญ เมื่อปริมาณสารนี้ลดลง จะส่งผลให้ความไวต่ออินซูลินลดลง เพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะดื้ออินซูลิน และอาจพัฒนาไปสู่โรคเบาหวานชนิดที่ 2 รวมถึงทำให้ความดันโลหิตสูงขึ้นได้

 

อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญย้ำว่า งานวิจัยนี้ไม่ได้หมายความว่าควรเลิกใช้น้ำยาบ้วนปากโดยสิ้นเชิง เนื่องจากยังมีประโยชน์สำหรับผู้ที่มีปัญหาเหงือกอักเสบหรือกลิ่นปาก แต่ควรใช้เท่าที่จำเป็นและอยู่ภายใต้คำแนะนำของทันตแพทย์ โดยการแปรงฟันวันละ 2 ครั้งด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ และการใช้ไหมขัดฟัน ยังคงเป็นวิธีหลักที่มีประสิทธิภาพที่สุดในการดูแลสุขภาพช่องปาก

สำหรับผู้ที่มีความกังวล แนะนำให้เลือกใช้น้ำยาบ้วนปากสูตรไม่มีแอลกอฮอล์ หรือจำกัดความถี่ในการใช้ไม่เกินวันละ 1 ครั้ง เพื่อรักษาสมดุลของแบคทีเรียในช่องปาก และหากมีโรคประจำตัว เช่น ความดันโลหิตสูง หรือมีความเสี่ยงด้านระบบเผาผลาญ ควรปรึกษาทันตแพทย์ก่อนใช้น้ำยาบ้วนปากสูตรฆ่าเชื้อเป็นประจำ

 

ทั้งนี้ น้ำยาบ้วนปากถือเป็นเพียงตัวช่วยเสริม ไม่ควรใช้บ่อยเกินไป โดยเฉพาะสูตรฆ่าเชื้อแบคทีเรีย เพราะอาจส่งผลเสียต่อสมดุลตามธรรมชาติของช่องปาก และเพิ่มความเสี่ยงต่อสุขภาพในระยะยาวได้

ข้อมูลจาก timesofindia และ pmc.ncbi.nlm.nih.gov