รู้ก่อนฉีด! ต้องทำความเข้าใจ “วัคซีนงูสวัด” ได้ผลดีจริงไหม

วัคซีน งูสวัดผลข้างเคียงที่มีจริงและต้องทำความเข้าใจ

วัคซีนงูสวัด หรือชื่อทางการว่า Recombinant Zoster Vaccine (RZV) อย่าง Shingrix® เป็นวัคซีนรุ่นใหม่ที่ได้รับการยอมรับว่ามีประสิทธิภาพสูง 

ช่วยป้องกันโรคงูสวัดได้ดีแม้ในผู้สูงอายุหรือผู้ที่ภูมิคุ้มกันต่ำ เพราะวัคซีนนี้ ไม่ใช่เชื้อเป็น จึงปลอดภัยกว่าแบบเดิม แต่ปัญหาที่สำคัญก็คือผลข้างเคียงหลังฉีดวัคซีนเรื่องการอักเสบในร่างกาย

 

ทำไมบางคนถึงกังวล?

แม้วัคซีนนี้จะได้ผลดี แต่ก็มี ผลข้างเคียงที่พบได้บ่อยและชัดเจน โดยเฉพาะหลังฉีดวัคซีน เข็มแรกหรือเข็มที่สอง เช่น

ปวด บวม แดง บริเวณที่ฉีด

มีไข้ อ่อนเพลีย ปวดศีรษะ หรือปวดกล้ามเนื้อ

มันเกิดจากอะไร?

มีการศึกษาวิจัยในหนูทดลอง ซึ่งพบว่า หลังฉีดวัคซีน มีการหลั่ง “ไซโตไคน์” ซึ่งเป็นสารอักเสบในร่างกาย เช่น

 

IL-6 และ G-CSF: กระตุ้นอาการอักเสบเฉียบพลัน เช่น บวม แดง ปวด

IL-10: เป็นตัวช่วยลดการอักเสบ (ร่างกายพยายามควบคุมตัวเอง)

IFN-γ, IL-4, IL-5: สะท้อนการทำงานของระบบภูมิคุ้มกันทั้งแบบ Th1 และ Th2

 

โดยเฉพาะหลัง เข็มที่ 2 จะยิ่งมีการตอบสนองมากขึ้น ซึ่งตรงกับที่คนจำนวนมากมักบอกว่า “อาการหลังเข็มสองแรงกว่า”

สรุปว่า...ควรฉีดไหม?

วัคซีนชนิดนี้ มีความคุ้มค่าในการป้องกันโรคงูสวัด ซึ่งมักทำให้ผู้ป่วยทรมานจากอาการปวดเรื้อรัง โดยเฉพาะในผู้สูงอายุ

แต่ควรทราบไว้ว่า ผลข้างเคียงเป็นเรื่องปกติ และจะหายภายในไม่กี่วัน หากมีอาการมาก แนะนำให้พบแพทย์ 

 

FB: ธีระวัฒน์ เหมะจุฑา

บทความโดย นพ.ชลธวัช สุวรรณปิยะศิริ
รองประธานด้านวิทยาศาสตร์การแพทย์พื้นฐานและวิจัย
ศูนย์ความเป็นเลิศทางการแพทย์บูรณาการและสาธารณสุข ม.รังสิต

อ้างอิง: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9413309/