เตรียมรับมือโควิดสายพันธุ์ NB.1.8.1 ปรับตัวอย่างไรในยุคโรคประจำถิ่น

เตรียมรับมือโควิดสายพันธุ์ใหม่ NB.1.8.1 – ปรับตัวอย่างไรในยุคโรคประจำถิ่น

องค์การอนามัยโลก (WHO) ออกประกาศเตือนสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ที่กลับมาน่ากังวลอีกครั้ง โดยตรวจพบพฤติกรรมของเชื้อไวรัส SARS-CoV-2 

เพิ่มสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญใน 3 ภูมิภาคทั่วโลก ได้แก่ แปซิฟิกตะวันตก เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และเมดิเตอร์เรเนียนตะวันออก โดยมีปัจจัยสำคัญจากเชื้อไวรัสสายพันธุ์ใหม่ NB.1.8.1 ที่กำลังแพร่กระจายอย่างรวดเร็ว

 

เชื้อสายพันธุ์ใหม่ NB.1.8.1: ระวัง – แต่ไม่ตระหนก

ต้นกำเนิด: สายพันธุ์ NB.1.8.1 เป็นสายพันธุ์ย่อยของ XDV.1.5.1 สืบเชื้อสายจาก JN.1

การกลายพันธุ์สำคัญ: มีการเปลี่ยนแปลงในโปรตีนหนาม (Spike protein) ได้แก่ V445H, A435S และ T478I ส่งผลให้แพร่เชื้อได้ง่ายขึ้นและหลบภูมิคุ้มกันได้ดีขึ้น

อาการ: คล้าย Omicron – ไข้ ไอ เจ็บคอ อ่อนเพลีย ไม่มีหลักฐานว่ารุนแรงกว่าเดิม

สถานะ WHO: อยู่ในกลุ่ม "สายพันธุ์ภายใต้การเฝ้าระวัง" (Variant Under Monitoring - VUM)

วัคซีน: วัคซีนที่ใช้พื้นฐาน JN.1 ยังสามารถช่วยป้องกันอาการรุนแรงได้

สถานการณ์ทั่วโลก

WHO รายงานว่าพบอัตราการตรวจพบเชื้อทั่วโลกเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะในภูมิภาคแปซิฟิกตะวันตก เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และเมดิเตอร์เรเนียนตะวันออก

อัตราการพบเชื้อเฉลี่ยทั่วโลกอยู่ที่ 11% สูงที่สุดตั้งแต่ ก.ค. 2567

สัดส่วน NB.1.8.1 เพิ่มขึ้นต่อเนื่องในหลายภูมิภาค เช่น:

แปซิฟิกตะวันตก: 11.7%

อเมริกา: 4.9%

ยุโรป: 6.0%

สถานการณ์ในประเทศไทย (ข้อมูล ณ 7 มิ.ย. 2568)
ผู้ป่วยรายใหม่ปี 2568: 105,225 ราย

ผู้เสียชีวิตรายใหม่: 33 ราย
จังหวัดระบาดหนัก: กรุงเทพมหานคร, ชลบุรี, นครราชสีมา, นนทบุรี, นครปฐม
กลุ่มเสี่ยง: วัยทำงาน นักศึกษา เด็กเล็ก ผู้สูงอายุ
กำลังอยู่ในช่วงฤดูฝน ซึ่งเป็นฤดูที่ไวรัสระบบทางเดินหายใจระบาดง่าย

ข้อปฏิบัติหากสงสัยป่วยโควิด  

กระทรวงสาธารณสุขระบุว่า กรณีเกิดการเจ็บป่วย หรือสงสัยว่าเป็นโควิด-19 ควรปฏิบัติ ดังนี้

          • หากมีอาการสงสัย หรือมีอาการระบบทางเดินหายใจ เช่น มีไข้ ไอ มีน้ำมูก เจ็บคอ มีเสมหะ ปวดศีรษะ อ่อนเพลีย ให้ตรวจหาเชื้อด้วย ATK ทันที

          • หากผลการตรวจเป็นบวก ให้สวมหน้ากากอนามัยตลอดเวลา งดทำกิจกรรมร่วมกับครอบครัวและผู้อื่น แยกของใช้ส่วนตัว หากจำเป็นต้องออกจากที่พัก ขอให้เข้มงวดมาตรการเว้นระยะห่าง หมั่นล้างมือ และสวมหน้ากากอนามัยตลอดเวลา

          • กรณีที่มีอาการหรือมีอาการเพียงเล็กน้อย เช่น มีไข้ ไอ มีเสมหะ โดยที่อาการไม่รุนแรง แต่ไม่สามารถตรวจ ATK ให้หลีกเลี่ยงการอยู่ในที่สาธารณะ หากจำเป็น จะต้องสวมหน้ากากอนามัยตลอดเวลา

          • กรณีที่ผู้ป่วยมีอาการรุนแรง เช่น มีไข้สูง หอบเหนื่อย หายใจลำบาก ให้รีบไปพบแพทย์เพื่อเข้ารับการรักษา

          • งดหรือหลีกเลี่ยงการเข้าใกล้ชิดกลุ่มเสี่ยง 608 หากไม่สามารถหลีกเลี่ยง จะต้องสวมหน้ากากอนามัยตลอดเวลา

วิธีป้องกันโควิด-19 ในปี 2568  

ถึงแม้ว่าโควิด-19 จะกลายเป็นโรคประจำถิ่น และความรุนแรงของโรคลดลง แต่การป้องกันยังคงเป็นสิ่งสำคัญ โดยเฉพาะในกลุ่มเสี่ยงและในช่วงที่มีการระบาดสูง จึงมีข้อแนะนำวิธีป้องกัน ดังนี้ 

          • สวมหน้ากากอนามัย ทุกครั้งเมื่ออยู่ในสถานที่แออัด เช่น ตลาด ห้างสรรพสินค้า หรือระบบขนส่งสาธารณะ ผู้ป่วยที่มีอาการทางเดินหายใจ เช่น ไอหรือจาม ควรสวมหน้ากากตลอดเวลาเพื่อป้องกันการแพร่เชื้อ 

          • หากมีอาการสงสัย เช่น ไข้ ไอ เจ็บคอ ควรตรวจด้วยชุดตรวจ ATK ทันที หากผลเป็นบวก ควรกักตัว และแจ้งผู้ใกล้ชิดเพื่อเฝ้าระวังอาการ

          • หลีกเลี่ยงการอยู่ในสถานที่ที่มีการระบายอากาศไม่ดี หรือมีผู้คนหนาแน่น โดยเฉพาะในช่วงที่มีการระบาดสูง หากจำเป็นต้องเข้าร่วมกิจกรรมที่มีคนจำนวนมาก ควรเว้นระยะห่าง

          • รักษาสุขอนามัยที่ดี เช่น ล้างมือบ่อย ๆ ใช้สบู่และน้ำสะอาด หรือเจลแอลกอฮอล์ที่มีความเข้มข้นอย่างน้อย 70% ล้างมือทุกครั้งหลังสัมผัสพื้นผิวสาธารณะหรือก่อนรับประทานอาหาร

          • รับประทานอาหารที่ปรุงสุก ใช้ช้อนกลางและภาชนะส่วนตัว เพื่อลดความเสี่ยงจากการปนเปื้อน

          • เฝ้าระวังในกลุ่มเสี่ยง ครอบครัวที่มีเด็กเล็ก ผู้สูงอายุ หรือผู้มีโรคประจำตัว ควรระมัดระวังไม่นำเชื้อเข้าบ้าน โดยเฉพาะเด็กที่อาจติดเชื้อจากโรงเรียนและนำเชื้อไปสู่ผู้สูงอายุ

          • หากมีอาการรุนแรง เช่น หายใจลำบาก หรือไข้สูงต่อเนื่อง ควรรีบพบแพทย์ทันที

สรุป: สายพันธุ์ NB.1.8.1 ยังไม่รุนแรง แต่แพร่เร็วและหลบภูมิได้ดี การป้องกันยังคงจำเป็น โดยเฉพาะในช่วงที่มีฝนตกและการเดินทางมากขึ้น

 

ขอบคุณที่มา : Center for Medical Genomics