รู้ทันภาวะหัวใจโต! หมอเผยบางกรณีไม่ใช่โรค แต่แบบนี้ต้องพบแพทย์

หลายคนที่ไปตรวจสุขภาพประจำปีอาจเคยเจอผลเอกซเรย์ที่ระบุว่า “หัวใจโต” จนเกิดความกังวลว่าจะเกี่ยวข้องกับโรคร้ายแรงหรือไม่ แต่ในความเป็นจริงแล้ว ภาวะดังกล่าวอาจไม่ได้เกิดจากโรคหัวใจเสมอไป

ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคหัวใจอย่าง บัณฑิต นราตรีคูณ จาก คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหิดล อธิบายว่า  ภาวะหัวใจโต สามารถแบ่งได้เป็น 2 ลักษณะ คือ หัวใจโตที่ไม่ได้เกิดจากโรค และหัวใจโตที่เกิดจากความผิดปกติของระบบหัวใจ

ในหลายกรณีที่พบเงาหัวใจมีขนาดใหญ่จากการเอกซเรย์ทรวงอก อาจเป็นผลจากปัจจัยทางเทคนิคของการตรวจ เช่น จังหวะการหายใจในขณะถ่ายภาพ หากผู้ป่วยหายใจออก กะบังลมจะดันหัวใจขึ้นด้านบน ทำให้เงาหัวใจดูใหญ่กว่าปกติ

นอกจากนี้ ท่าทางในการถ่ายภาพรังสีก็มีผลเช่นกัน เพราะการถ่ายภาพจากด้านหน้าไปด้านหลังอาจทำให้เงาหัวใจดูใหญ่กว่าความเป็นจริง อีกทั้งบางคนอาจมีไขมันสะสมบริเวณรอบหัวใจ ทำให้ภาพเอกซเรย์ดูเหมือนหัวใจมีขนาดใหญ่ขึ้น

 

อย่างไรก็ตาม หากภาวะหัวใจโตเกิดจากโรค ก็อาจเกี่ยวข้องกับโรคสำคัญหลายชนิด เช่น โรคความดันโลหิตสูง, โรคหัวใจขาดเลือด หรือ โรคลิ้นหัวใจผิดปกติ ซึ่งโรคเหล่านี้อาจทำให้กล้ามเนื้อหัวใจทำงานหนักและขยายตัวมากกว่าปกติ

ในระยะแรก ผู้ป่วยอาจไม่แสดงอาการใดๆ แต่เมื่อโรคเริ่มรุนแรงขึ้น อาจพบอาการสำคัญ เช่น เหนื่อยง่ายผิดปกติ หายใจลำบาก หรืออ่อนเพลียแม้ทำกิจกรรมเบาๆ อย่างการเดินหรือทำงานบ้าน

หากไม่ได้รับการรักษาอย่างเหมาะสม ภาวะหัวใจโตจากโรคอาจพัฒนาไปสู่ภาวะกล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรง ซึ่งอาจทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรง เช่น น้ำท่วมปอด หรือภาวะหัวใจล้มเหลว

แพทย์แนะนำว่า การป้องกันปัญหาสุขภาพหัวใจสามารถทำได้ด้วยการดูแลสุขภาพอย่างสม่ำเสมอ เช่น ควบคุมระดับน้ำตาลและไขมันในเลือด ควบคุมความดันโลหิต ออกกำลังกายเป็นประจำ และพบแพทย์เพื่อตรวจสุขภาพตามกำหนด

ดังนั้น หากผลเอกซเรย์พบว่ามีเงาหัวใจโต ไม่ควรตื่นตระหนกจนเกินไป แต่ควรปรึกษาแพทย์เพื่อทำการตรวจเพิ่มเติมและหาสาเหตุที่แท้จริง เพื่อให้สามารถดูแลสุขภาพหัวใจได้อย่างเหมาะสมและลดความเสี่ยงของโรคในระยะยาว

 

แหล่งที่มา

บัณฑิต นราตรีคูณ สาขาวิชาโรคหัวใจ

คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี

มหาวิทยาลัยมหิดล