ทำไมการกอดต้นไม้-อาบป่า ถึงช่วยรักษาโรคหมดไฟได้จริง

4 สิ่งนี้ช่วยคนหมดไฟได้จริง ธรรมชาติช่วยฮีลใจได้ ยาหม้อใหญ่จากธรรมชาติ เมื่อเทรนด์อาบป่าญี่ปุ่นมาบรรจบกับความเชื่อเรื่องรุกขเทวดา

 

ในยุคที่หันไปทางไหนก็เจอแต่คนบ่นว่าหมดไฟ (Burnout) เหนื่อยล้าสะสมจากการจ้องหน้าจอคอมพิวเตอร์และสมาร์ตโฟนวันละหลายชั่วโมง คนเมืองจำนวนมากกำลังพยายามมองหาวิธีการฟื้นฟูจิตใจที่มากกว่าแค่การนอนหลับ
 

หนึ่งในแนวคิดที่กำลังได้รับความสนใจไปทั่วโลกคือ "ชินริน-โยกุ" (Shinrin-yoku) หรือ "การอาบป่า" ศาสตร์การแพทย์ทางเลือกจากประเทศญี่ปุ่น แต่สิ่งที่น่าสนใจคือ เมื่อเราลองแกะแก่นแท้ของศาสตร์นี้ดูดีๆ มันมีความคล้ายคลึงกับวิถีความเชื่อโบราณของไทยอย่างการเคารพ "รุกขเทวดา" หรือการขอขมาผืนป่าอย่างไม่น่าเชื่อ

นี่ไม่ใช่เรื่องงมงาย แต่คือกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาที่ช่วยเยียวยาร่างกายและจิตใจของคนทำงานได้อย่างยอดเยี่ยม

 

4 กลไกธรรมชาติบำบัด ทำไมการกอดต้นไม้จึงรักษาโรคหมดไฟได้จริง

 

1. ศาสตร์แห่งการกอดต้นไม้ กับการรับสาร "ไฟทอนไซด์" (Phytoncides)

ความเชื่อโบราณมักบอกว่า การไปกอดต้นไม้ใหญ่หรือการเข้าไปในป่าศักดิ์สิทธิ์จะทำให้เราได้รับพลังงานชีวิตอันบริสุทธิ์จากรุกขเทวดา

 

ในทางวิทยาศาสตร์ ปรากฏการณ์นี้อธิบายได้ด้วยสารที่ชื่อว่า "ไฟทอนไซด์" (Phytoncides) ซึ่งเป็นน้ำมันหอมระเหยที่ต้นไม้ปล่อยออกมาเพื่อปกป้องตัวเองจากแมลงและเชื้อโรค เมื่อมนุษย์เข้าไปเดินในป่า สูดดม หรือเอาตัวไปสัมผัสใกล้ชิดกับต้นไม้ สารนี้จะช่วยกระตุ้นการทำงานของเซลล์เม็ดเลือดขาวชนิด Natural Killer (NK Cells) ซึ่งมีหน้าที่เพิ่มภูมิคุ้มกันในร่างกาย ลดความดันโลหิต และลดระดับฮอร์โมนความเครียดลงอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้ความรู้สึกตึงเครียดจากการทำงานบรรเทาลง

 

2. การเดินเท้าเปล่าสัมผัสดิน (Earthing) เพื่อถ่ายประจุลบ

คนโบราณมักสอนให้เราถอดรองเท้าเมื่อเข้าสู่พื้นที่ศักดิ์สิทธิ์หรือผืนป่าธรรมชาติ เพื่อเป็นการแสดงความเคารพและขอขมาพระแม่ธรณี

 

แต่ในมุมของฟิสิกส์และการแพทย์ทางเลือก สิ่งนี้เรียกว่า "Earthing" หรือ "Grounding" เนื่องจากในชีวิตประจำวัน คนเมืองต้องอยู่ท่ามกลางอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ สัญญาณไวไฟ และมลพิษ ทำให้ร่างกายสะสมประจุไฟฟ้าบวกมากเกินไป ซึ่งเป็นสาเหตุหนึ่งของอาการอักเสบในร่างกาย นอนไม่หลับ และเหนื่อยล้าเรื้อรัง การเดินเท้าเปล่าบนผืนดินหรือผืนหญ้าธรรมชาติ จะช่วยให้ร่างกายได้ถ่ายเทประจุไฟฟ้าส่วนเกินนั้นลงสู่ดิน และรับประจุลบจากธรรมชาติกลับคืนมา ช่วยปรับสมดุลระบบประสาทให้กลับมาเสถียรอีกครั้ง

 

3. "การขอขมาธรรมชาติ" กุศโลบายเพื่อฝึกสติและลดอัตตา (Ego)

 

พิธีกรรมโบราณก่อนจะเข้าป่าล่าสัตว์หรือตัดไม้ มักจะต้องมีการเซ่นไหว้ ไหว้เจ้าป่าเจ้าเขา หรือการขอขมาต้นไม้ใหญ่ ซึ่งหากมองลึกลงไป สิ่งนี้คือกระบวนการทางจิตวิทยาที่ชาญฉลาดในการลดอีโก้ (Ego) ของมนุษย์

การตระหนักรู้ว่าตัวเราเป็นเพียงสิ่งมีชีวิตเล็กๆ ท่ามกลางจักรวาลและธรรมชาติอันยิ่งใหญ่ ช่วยให้จิตใจที่กำลังว้าวุ่นอยู่กับปัญหาของตัวเอง (เช่น เรื่องงาน ยอดขาย หรือคำนินทา) เกิดความสงบลงชั่วขณะ เป็นการดึงสติให้กลับมาอยู่กับปัจจุบันขณะ (Mindfulness) ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของการบำบัดความเครียดในผู้ป่วยโรคซึมเศร้าและภาวะหมดไฟ

 

4. ปรับคลื่นสมองด้วย "เสียงสีเขียว" และทัศนียภาพธรรมชาติ

การอยู่ในป่าไม่ได้มีเพียงแค่การมองเห็น แต่รวมถึงการฟังเสียงลมพัดใบไม้ เสียงนก และเสียงน้ำไหล ความเชื่อดั้งเดิมระบุว่าเสียงเหล่านี้คือบทเพลงของเหล่านางไม้หรือเทวดาที่ช่วยชุบชูจิตใจ

นักประสาทวิทยาศาสตร์พบว่า เสียงธรรมชาติเหล่านี้มีคลื่นความถี่ที่เรียกว่า Pink Noise ซึ่งช่วยให้อัตราการเต้นของหัวใจสม่ำเสมอ และเปลี่ยนคลื่นสมองของมนุษย์จากคลื่นเบต้า (Beta Waves) ที่เป็นคลื่นแห่งความตื่นตระหนกและคิดงาน ตกลงมาสลายตัวเป็นคลื่นอัลฟ่า (Alpha Waves) ซึ่งเป็นคลื่นแห่งความผ่อนคลายและเกิดความคิดสร้างสรรค์

ไม่ว่าคุณจะเรียกสิ่งนี้ว่าการไปกราบไว้ขอพรจากรุกขเทวดาตามความเชื่อดั้งเดิม หรือเรียกว่าการไป "อาบป่า" เพื่อบำบัดร่างกายตามหลักวิทยาศาสตร์ยุคใหม่ ปลายทางของทั้งสองสิ่งนี้คือเรื่องเดียวกัน

นั่นคือการพามนุษย์ออฟฟิศที่เหนื่อยล้า กลับไปเชื่อมต่อกับธรรมชาติที่เป็นต้นกำเนิดของชีวิต หากวันหยุดนี้คุณรู้สึกหมดพลัง ลองหาเวลาไปสวนสาธารณะใหญ่ๆ หรือผืนป่าใกล้บ้าน ถอดรองเท้าสัมผัสหญ้า สูดหายใจลึกๆ และลองเอามือประคองกอดต้นไม้ใหญ่ดูสักครั้ง ร่างกายและจิตใจของคุณอาจจะได้รับ "ยาดี" ที่ไม่ต้องเสียเงินซื้อเลยแม้แต่บาทเดียว
 

ติดตามเราได้ที่เพจไทยมู(ThaiMu)