เจาะลึกสาเหตุโรคตับแข็ง เช็กต้นตอมรณะ ทำตับพังไม่รู้ตัว

ผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพส่งสัญญาณเตือนภัยเงียบที่ทำลายชีวิตคนไทยอย่างต่อเนื่องกับโรค ตับแข็ง (Cirrhosis) ภาวะที่เนื้อเยื่อตับดีถูกแทนที่ด้วยพังผืดจนตับเสียรูปร่างและทำงานลดลงอย่างถาวร หากปล่อยไว้ไม่รักษาอาจนำไปสู่ภาวะตับล้มเหลวที่เป็นอันตรายถึงชีวิต

หลายคนมักเข้าใจผิดว่าโรคนี้เกิดเฉพาะกับนักดื่ม แต่ความจริงแล้ว "ไม่ดื่มก็เป็นตับแข็งได้" โดยสาเหตุสำคัญนอกจากการดื่มแอลกอฮอล์คือ การติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบีและซี รวมถึงภาวะไขมันพอกตับ (MASLD/MASH) ที่มักเกิดในกลุ่มคนอ้วน เป็นเบาหวาน หรือความดันโลหิตสูง นอกจากนี้ยังมีเรื่องของพันธุกรรมและการได้รับสารพิษหรือยาบางชนิดเกินขนาดติดต่อกันนานๆ ที่เป็นตัวกระตุ้นทำลายตับ

 

ความน่ากลัวของ ตับแข็ง คือในระยะแรกหรือ "ระยะชดเชย" ผู้ป่วยมักไม่แสดงอาการชัดเจน แต่เมื่อเข้าสู่ระยะลุกลามจะมีสัญญาณเตือนที่สังเกตได้ดังนี้:

- อาการเบื้องต้น: อ่อนเพลีย เหนื่อยล้า คลื่นไส้ และน้ำหนักลดอย่างรวดเร็ว

 

- อาการเด่นชัด: ตัวเหลืองตาเหลือง (ดีซ่าน) ท้องบวมโต (มีน้ำในท้อง) ขาบวม และมีอาการคันตามผิวหนัง

 

- จุดสังเกตอื่นๆ: มีเส้นเลือดฝอยคล้ายใยแมงมุมตามตัว ฝ่ามือแดง ฟกช้ำง่าย ในผู้ชายอาจมีเต้านมขยายใหญ่ ส่วนผู้หญิงอาจมีประจำเดือนผิดปกติ

สำหรับการวินิจฉัย แพทย์จะใช้วิธีตรวจเลือด อัลตราซาวนด์ CT scan หรือการเจาะตับเพื่อเก็บตัวอย่างเนื้อเยื่อ แม้ว่าพังผืดที่เกิดขึ้นแล้วจะ ไม่สามารถรักษาให้หายขาด หรือย้อนกลับมาปกติได้ แต่การรักษาในปัจจุบันมุ่งเน้นที่การหยุดยั้งการทำลายตับด้วยการรักษาที่ต้นเหตุ เช่น กินยาต้านไวรัส เลิกดื่มสุราเด็ดขาด และปรับเปลี่ยนไลฟ์สไตล์ หรือในกรณีที่ตับล้มเหลวอาจต้องใช้วิธีปลูกถ่ายตับ

ผู้เชี่ยวชาญย้ำทิ้งท้ายว่า การป้องกันที่ดีที่สุดคือการตรวจสุขภาพประจำปีเพื่อหา ตับแข็ง ตั้งแต่ระยะแรก พร้อมฉีดวัคซีนป้องกันไวรัสตับอักเสบเอและบี เพื่อเป็นเกราะคุ้มกันตับของคุณในระยะยาว

ที่มา : โรงพยาบาลบำรุงราษฎร์ , Cleveland Clinic