ไหว้ต่างกันดวงเปลี่ยน เจาะลึก "สารทจีน VS สารทไทย" เหมือนหรือต่างกันอย่างไร

"สารทจีน VS สารทไทย" หลายคนเข้าใจผิดคิดว่าสองวันนี้คือเทศกาลเดียวกัน แต่ความจริงแล้วมีทั้ง "ความเหมือนที่คาดไม่ถึง" และ "ความต่างเชิงลึก" ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของปฏิทินวันไหว้ ของไหว้มงคลที่ห้ามขาด รวมถึงกุศโลบายโบราณที่แฝงอยู่ หากทำบุญผิดวิธี ดวงวิญญาณบรรพบุรุษอาจไม่ได้รับส่วนบุญ ปี 2569 นี้ตรงกับวันไหนบ้าง และต้องเตรียมตัวอย่างไรมาเช็กกันด่วนค่ะ

 

แยกให้ส่อง สารทจีน VS สารทไทย เหมือนหรือต่างกันอย่างไร? เช็กวันไหว้งวดปี 2569

เมื่อก้าวเข้าสู่ช่วงกลางปี หนึ่งในเทศกาลทำบุญครั้งใหญ่ที่คนไทยและคนไทยเชื้อสายจีนให้ความสำคัญอย่างมากคือ "วันสารท" ทว่าหลายครอบครัวยังคงเกิดความสับสนระหว่าง "วันสารทจีน" และ "วันสารทไทย" ว่ามีความเกี่ยวข้องกันอย่างไร

วันนี้เราจะพากางปฏิทินไขข้อข้องใจ พร้อมเปิด 5 ข้อแตกต่างสำคัญที่คุณต้องรู้ เพื่อการทำบุญไหว้บรรพบุรุษที่ถูกต้องและเป็นสิริมงคลสูงสุดค่ะ

 

ปฏิทินวันไหว้ปี 2569 ตรงกับวันไหน?

จุดต่างแรกที่เห็นได้ชัดเจนคือช่วงเวลาการไหว้ เนื่องจากใช้เกณฑ์การนับปฏิทินที่แตกต่างกัน:

วันสารทจีน 2569: ตรงกับ วันพฤหัสบดีที่ 27 สิงหาคม 2569 (ตามปฏิทินจีนคือ วันเพ็ญขึ้น 15 ค่ำ เดือน 7) ซึ่งเป็นช่วงที่เชื่อกันว่าประตูนรกเปิดให้วิญญาณออกมารับบุญกุศล

วันสารทไทย 2569: ตรงกับ วันอาทิตย์ที่ 11 ตุลาคม 2569 (ตามปฏิทินไทยคือ วันแรม 15 ค่ำ เดือน 10) หรือที่ทางภาคใต้เรียกกันว่า "งานบุญเดือนสิบ" นั่นเอง

5 ข้อแตกต่างสำคัญ "สารทจีน VS สารทไทย"

1. สถานที่และรูปแบบพิธีกรรม

สารทจีน: เป็นการตั้งโต๊ะเซ่นไหว้ภายในบริเวณบ้าน โดยแบ่งรอบการไหว้ตั้งแต่เช้าจรดบ่าย ทั้งไหว้เจ้าที่ บรรพบุรุษ และผีไม่มีญาติ รวมถึงมีการเผากระดาษเงินกระดาษทอง

สารทไทย: เป็นการจัดสำรับภัตตาหาร ข้าวปลาอาหารแห้ง แล้วนำเดินทางไปทำบุญตักบาตร ตรวจน้ำ และอุทิศส่วนกุศลร่วมกันที่วัดประจำหมู่บ้านหรือวัดประจำตระกูล

2. ของไหว้ไฮไลต์ประจำเทศกาล

สารทจีน: ขนมมงคลที่ห้ามขาดคือ "ขนมเข่ง" และ "ขนมเทียน" ซึ่งเป็นสัญลักษณ์สื่อถึงความหวานชื่น ความราบรื่น และชีวิตที่รุ่งเรือง

สารทไทย: ขนมที่เป็นหัวใจหลักคือ "กระยาสารท" (สำหรับภาคกลาง) หรือ "หฺมฺรับ และขนม 5 อย่าง" เช่น ขนมพอง ขนมลา ขนมกง (สำหรับภาคใต้) ซึ่งเป็นผลผลิตที่ได้จากการเก็บเกี่ยวช่วงเปลี่ยนผ่านฤดูกาล

3. เนื้อสัตว์ที่ใช้จัดโต๊ะสำรับ

สารทจีน: เน้นอาหารคาวแบบจัดเต็มชุดใหญ่ มีการใช้เนื้อสัตว์แบบเต็มตัว (ซาแซ หรือ โหงวแซ) เช่น ไก่ต้ม หมูสามชั้น เป็ดต้ม และปลา เพื่อแสดงถึงความอุดมสมบูรณ์ของครอบครัว

สารทไทย: เน้นอาหารไทยพื้นบ้านตามฤดูกาล ผักน้ำพริก แกงเผ็ด ข้าวปลาอาหารแห้ง โดยเป็นการจัดถวายพระภิกษุสงฆ์เป็นหลัก จึงไม่มีเงื่อนไขเรื่องเนื้อสัตว์เต็มตัวเหมือนฝั่งจีน

4. คติความเชื่อเรื่องโลกวิญญาณ

สารทจีน: เชื่อว่าเป็นวันที่เทพเจ้าเปิดประตูนรก เพื่อให้ดวงวิญญาณบรรพบุรุษและดวงวิญญาณเร่ร่อนกลับมาเยี่ยมโลกมนุษย์และรับของเซ่นไหว้จากลูกหลาน

สารทไทย: มีความเชื่อเชื่อมโยงกับเรื่องเปรตหรือดวงวิญญาณที่ต้องทนทุกข์ทารุณ โดยทางยมโลกจะปล่อยตัวกลับมาโลกมนุษย์ 15 วันเพื่อรับส่วนบุญ และมีพิธี "ชิงเปรต" เพื่อความสนุกสนานและอุทิศกุศลในตอนท้าย

5. รูปแบบการรวมตัวของครอบครัว

สารทจีน: ลูกหลานจะเดินทางมารวมตัวกันที่บ้านหลังใหญ่ (บ้านอากง อาม่า) เพื่อร่วมกันไหว้และล้อมวงกินข้าวมื้อใหญ่เพื่อความกลมเกลียวในสายเลือด

สารทไทย: ญาติพี่น้องจะนัดหมายเดินทางกลับบ้านเกิดเพื่อไปทำบุญใหญ่ร่วมกันที่วัด เป็นการพบปะผู้คนในชุมชนดั้งเดิมและระลึกถึงบรรพบุรุษร่วมกับคนในตระกูล

ความเหมือนภายใต้ความต่าง

แม้ว่าขนบธรรมเนียม ประเพณี และของไหว้ของทั้งสองเทศกาลจะแตกต่างกันตามวัฒนธรรม แต่สิ่งหนึ่งที่ทั้ง "สารทจีน" และ "สารทไทย" มีเหมือนกัน 100% คือ "คุณค่าแห่งความกตัญญู"

มันคือวันที่เปิดโอกาสให้คนรุ่นหลังได้แสดงความระลึกถึงและขอบคุณบรรพบุรุษผู้ล่วงลับที่เคยเลี้ยงดูมา และเป็นกุศโลบายอันยอดเยี่ยมในการดึงให้สมาชิกในครอบครัวได้กลับมาจับเข่าคุยกันอย่างพร้อมหน้าพร้อมตาในทุก ๆ ปีค่ะ