เปิดตำนาน "พระธาตุพนม" ความศักดิ์สิทธิ์ริมฝั่งโขงที่สืบทอดกว่า 2,500 ปี

เปิดตำนาน "พระธาตุพนม" ความศักดิ์สิทธิ์ริมฝั่งโขงที่สืบทอดกว่า 2,500 ปี

 

1. ที่มาของ "อุรังคธาตุ"

 

ตามตำนาน อุรังคธาตุ กล่าวว่าหลังจากพระพุทธเจ้าเสด็จดับขันธปรินิพพาน พระมหากัสสปะเถระพร้อมพระอรหันต์ 500 รูป ได้อัญเชิญ "พระอุรังคธาตุ" (กระดูกส่วนหน้าอก) ของพระพุทธเจ้ามาจากชมพูทวีป

 

เพื่อมาประดิษฐาน ณ "ภูกำพร้า" (สถานที่ตั้งพระธาตุในปัจจุบัน) ตามพุทธทำนาย

พระธาตุพนม ศาสนสถานอันศักดิ์สิทธิ์แห่งอีสาน พระบรมธาตุที่แสดงถึงความเจริญรุ่งเรืองทางพุทธศาสนาของนครพนมมาแต่ โบราณกาล สร้างขึ้นเมื่อต้นพุทธกาลประมาณ พ.ศ.๘ ในสมัยอาณาจักรศรีโคตรบูรเจริญรุ่งเรือง ประดิษฐานอยู่บนภูกำพร้าตั้งตระหง่าน อยู่ริมฝั่งโขง เป็นสถานที่ครั้งหนึ่งพุทธองค์เคยเสด็จมาโปรดสัตว์น้อยโหญ่ ตามตํานานอุรังคธาตุกล่าวถึง พระมหากัสสปะและพระอรหันต์ ๕๐๐ องค์ ได้นําพระอุรังคธาตุ (กระดูกส่วนหน้าอก) ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้ามาจากชมพูทวีปและท้าวพญาผู้ครองนครทั้ง ๕ เป็นประธาน ในการสร้างที่ประดิษฐานพระอุรังคธาตุ อันเป็นที่ตั้งของพระธาตุพนมในปัจจุบัน

 

2. การสร้างโดย "พญาทั้ง 5"

 

การก่อสร้างพระธาตุพนมในยุคแรกเริ่ม เกิดจากความร่วมมือของเจ้าเมืองผู้ยิ่งใหญ่ 5 พระองค์ (พญาจุลณีพรหมทัต, พญานันทเสน, พญาอินทปัตถนคร, พญาคำแดง และพญาสุวรรณพิงคาร)

 

เชื่อกันว่า พระอินทร์ และเหล่าเทวดาลงมาช่วยเนรมิตอิฐและปูน จนกลายเป็นอุโมงค์ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุที่งดงาม

 

 

3. เหล่าพญานาคผู้ปกปักรักษา

 

มีความเชื่อสืบต่อกันมาว่า พญานาค 7 ตน ผู้มีฤทธิ์เดช ได้มารับหน้าที่เฝ้าปกปักรักษาพระธาตุพนมไม่ให้ใครมาทำลาย

 

จนกลายเป็นที่มาของ "พิธีบวงสรวงพญานาค" ที่ชาวนครพนมถือปฏิบัติอย่างเคร่งครัดจนถึงปัจจุบัน

 

พุทธศาสนิกชนที่ได้มาเยี่ยมเยียนจากทั่วสารทิศทั้งสองฝั่งแม่น้ำโขง ได้สืบต่อความเชื่อกันมาจากบรรพบุรุษ ว่ากันว่าหากใครได้มา นมัสการพระธาตุครบ ๗ ครั้ง จะถือว่าเป็น “ลูกพระธาตุ” เป็นสิริมงคลแก่ชีวิต หรือแม้แต่การได้มากราบพระธาตุพนม 7 ครั้ง ที่ถือเป็น อานิสงส์ผลบุญยิ่งนัก

 

 

4. ปาฏิหาริย์การล้มลงและบูรณะ

 

เหตุการณ์ที่ชาวไทยไม่เคยลืมคือเมื่อปี พ.ศ. 2518 พระธาตุพนมเกิดการล้มทลายลงเนื่องจากฝนตกหนักติดต่อกันหลายวัน

 

แต่ความศรัทธาไม่เคยลดน้อยลง รัฐบาลและประชาชนได้ร่วมใจกันบูรณะขึ้นใหม่จนงดงามและแข็งแรงดังที่เห็นในปัจจุบัน

 

องค์พระธาตุพนมได้รับการปฏิสังขรณ์หลายครั้ง จนเมื่อวันที่ ๑๑ สิงหาคม ๒๕๑๘ เวลา ๑๙.๓๙ น. พระธาตุพนมได้ล้มทลายลงทั้งอิงค์เนื่องจากความเก่าแก่ขององค์พระธาตุ และภัยพิบัติจากการเกิดฝนตกพายุพัดแรง ติดต่อกันหลายวัน ประชาชนได้ร่วมบริจาคทุนทรัพย์ และรัฐบาลได้ก่อสร้างองค์พระธาตุขึ้นใหม่สร้างครอบฐานพระธาตุองค์เต็ม โดยรักษารูปแบบเต็ม ก่อสร้างแล้วเสร็จเมื่อวันที่ ๒๓ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๒๒ นอกจากพระบรมสารีริกธาตุที่บรรจุในองค์พระธาตุแล้ว ยังมีของมีค่ามากมายนับหมื่นชิ้น 

 

คำแนะนำสำหรับการกราบไหว้

 

ผู้ที่เกิดปีวอก: พระธาตุพนมคือพระธาตุประจำปีเกิดปีวอก เชื่อว่าถ้าได้มาไหว้จะช่วยเสริมบารมีสูงสุด

 

เคล็ดลับขอพร: นิยมถวาย "ผ้าห่มพระธาตุ" และเดินเวียนเทียนรอบองค์พระธาตุ 3 รอบ (เวียนขวา) เพื่อความเป็นสิริมงคล

 

ข้อควรระวัง: สุภาพสตรีห้ามเข้าในบริเวณฐานชั้นในขององค์พระธาตุตามธรรมเนียมโบราณ

พระธาตุพนมเป็นพระธาตุประจำปีเกิดแห่งเดียวบนแผ่นดินที่ราบสูง และยังเป็นพระธาตุประจำวันเกิดของผู้ที่เกิดวันอาทิตย์ เนื่องด้วยตามตำนานบริเวณที่ตั้งของพระธาตุพนมในอดีตเป็นสถานที่พระพุทธเจ้าได้ขึ้นมาหมุน แล้วมองลงไปรอบๆ ก่อนจะประกาศก้อง ว่า พื้นที่ทั่วบริเวณนี้จะเป็นที่สืบทอดและเป็นจุดเริ่มต้นพระพุทธศาสนา เสมือนกับวันอาทิตย์เป็นวันเริ่มต้นของวันอื่นในสัปดาห์ ทั้งตั้งพัน ไปทาง ทิศตะวันออกเฉียงเหนือ ซึ่งเป็นทิศประจำของ “พระราหุล” และยังเป็นองค์เจดีย์ใหญ่ที่สุดในแผ่นดินอีสาน ซึ่งสอดคล้องกับลักษณะ ของเทวดาประจำวันอาทิตย์ที่มีพละกำลังที่ยิ่งใหญ่และเป็นที่หนึ่งเหนือผู้อื่น

 

ที่มา: สรุปจากคัมภีร์ตำนานอุรังคธาตุ และข้อมูลจากวัดพระธาตุพนมวรมหาวิหาร